دپارتمان خانواده

وکیل طلاق مبارات

 

وکیل طلاق مبارات

خُلع و مُبارات دو نوع طلاق توافقی در فقه و حقوق اسلامی است که در آن زن با واگذاری مالی به شوهر از وی طلاق می‌گیرد. این طلاق مربوط به زمانی است که زن از شوهر به قدری تنفر پیدا کرده باشد که حاضر شود با پرداخت پول از قید همسری وی رها شود. این مال ممکن است مهریه زن یا معادل آن باشد، به همین جهت در فرهنگ عامه از عبارت «مهرم حلال و جانم آزاد» در اشاره به این نوع طلاق استفاده می‌کنند.

مالی که در طلاق خلع و مبارات به شوهر پرداخت می‌شود عِوَض یا فدیه نامیده می‌شود. این طلاق از نوع طلاق بائن است یعنی شوهر حق رجوع ندارد، مگر آنکه زن پشیمان گشته و مال خود را پس بگیرد. زن در مدت عده حق رجوع به عوض را دارد و در صورت این کار طلاق بائن به طلاق رجعی تبدیل می‌شود.

طلاق مبارات

مُبارات به معنی بیزار شدن از یکدیگر است. تفاوت این طلاق با طلاق خلع این است که در مبارات تنفر زن و شوهر دوجانبه است، از همین رو عوض طلاق نمی‌تواند از مهریه بیشتر باشد.
طلاق مبارات

مسأله ۲۵۴۹ ـ اگر زن و شوهر یکدیگر را نخواهند و از هم کراهت داشته باشند، و زن مالی را به مرد بدهد که او را طلاق دهد، آن طلاق را «مبارات» گویند.

مسأله ۲۵۵۰ ـ اگر شوهر بخواهد صیغه مبارات را بخواند، چنانچه مثلاً اسم زن فاطمه باشد بگوید: «بارَأْتُ زَوْجَتِی فاطِمَهَ عَلی ما بَذَلَتْ» ـ و بنا بر احتیاط لازم ـ نیز بگوید: «فَهِی طالِقٌ» یعنی من و زنم فاطمه در مقابل بذل او، از هم جدا شدیم پس او رها است. و اگر دیگری را وکیل کند، وکیل باید بگوید: «عَنْ قِبَلِ مُوَکلِی بارَأْتُ زَوْجَتَهُ فاطِمَهَ عَلی ما بَذَلَتْ فَهِی طالِقٌ»، و در هر دو صورت اگر بجای کلمه «عَلی ما بَذَلَتْ» «بِما بَذَلَتْ» بگوید، اشکال ندارد.

مسأله ۲۵۵۱ ـ صیغه طلاق خلع و مبارات در صورت امکان باید به عربی صحیح خوانده شود، و چنانچه ممکن نباشد حکم آن حکم طلاق است که در مسأله (۲۵۲۶) گذشت، ولی اگر زن برای آنکه مال خود را به شوهر ببخشد مثلاً به فارسی بگوید: برای طلاق، فلان مال را به تو بخشیدم، اشکال ندارد.

مسأله ۲۵۵۲ ـ اگر زن در بین عدّه طلاق خلع یا مبارات، از بخشش خود برگردد، شوهر می‌تواند رجوع کند و بدون عقد دوباره ازدواج را برقرار سازد.

مسأله ۲۵۵۳ ـ مالی را که شوهر برای طلاق مبارات میگیرد، باید بیشتر از مهر نباشد بلکه ـ بنا بر احتیاط واجب ـ باید کمتر از مهر باشد، ولی در طلاق خلع اگر بیشتر باشد، اشکال ندارد.

طلاق مبارات و خلع چه تفاوتی دارند؟

فرمودند بین طلاق خُلع و مبارات، سه فرق هست؛ یعنی اول فرمودند که هر شرطی که طلاق خُلع دارد، طلاق مُبارات هم دارد الاّ اینکه سه فرق بین طلاق خُلع و مبارات هست.
فرمودند فرق اول اینکه در طلاق مبارات باید کراهت از طرفین باشد و اما در طلاق خُلع، کراهت باید از طرف زوجه باشد و از طرف زوج نباشد. که این فرق را دیروز درباره‌اش صحبت کردیم و در باب طلاق خُلع هم صحبت کردیم و گفتیم که طلاق خُلع، بذل از طرف زوجه می‌خواهد. در طلاق مبارات هم این هست و فرق بین طلاق رجعی و طلاق مبارات و خُلع اینست که در طلاق رجعی شوهر باید بذل دهد و مهریه را بدهد و اما در طلاق خُلع و مبارات، مهریه را می‌گیرد. و اما اینکه کراهت باشد، می‌گفتیم دلیلی نداریم، الاّ در روایات و گفتیم روایات هم از باب غلبه است و نمی‌شود و قید هم قید غالبی است و نمی‌شود که مقیّد باشد، بنابراین همین مقدار که داعی عقلائی برای طلاق باشد، طلاق جاریست ولو کراهتی هم در بین نباشد. لذا این فرقی که اول بین طلاق خُلع و مبارات گذاشتند، که در طلاق خلع باید کراهت از طرف زوجه باشد و در طلاق مبارات، کراهت باید طرفینی باشد؛ ما گفتیم اصل این کراهت را قبول نداریم. فقط در مقابل طلاق رجعی بذل می‌خواهد. در طلاق رجعی شوهر باید پول یا چیزی بدهد و در طلاق خلع و مبارات، زن باید چیزی بدهد تا طلاقش دهند. معمولاً هم مهریه‌اش را می‌دهد. همان که مشهور است که می‌گویند مهرم حلال و جانم آزاد. و اما در میان عرف در خیلی از جاها هست که کراهت در ازدواج نیست و اما داعی عقلائی هست و وقتی دائی عقلائی بود، آنگاه اگر زن مهریه‌اش را بذل کند، طلاق خُلع درست است؛ چنانچه اگر با هم تبانی داشته باشند، داعی عقلائی برای جدائی از طرف هر دو باشد، طلاق مبارات درست است.
دیروز و دو سه روز قبل درباره ی این صحبت کردیم، لذا این فرقی که الان گذاشته شده، قبول نداریم.
فرمودند فرق دوم اینست که در طلاق خُلع، شوهر می‌تواند به زن بگوید علاوه بر مهریه‌ات، خانه‌ای را که به اسم توست به من بده تا طلاقت دهم. اما در طلاق مبارات این نیست و بیش از مهر نمی‌تواند بگیرد.

چه تضمینى وجود دارد در طلاق خلع و مبارات مرد براى فرار از مهریه، زن را در مضیقه و فشار قرار ندهد؟

تصوّر صحیح از طلاق خلع و مبارات و احکام مربوط به آن در جهت پاسخگویى به سئوال فوق راهگشا خواهد بود.
بر اساس قانون مدنى و احکام اسلامى طلاق خلع و مبارات چنین تعریف شود:
ماده ۱۱۴۶ قانون مدنى در این مورد مقرّر مى‏دارد: «طلاق خلع آن است که زن به واسطه کراهتى که از شوهر خود دارد در مقابل مالى که به شوهر مى‏دهد طلاق بگیرد اعمّ از اینکه مال مزبور عین مهر یا معادل آن و یا بیشتر و یا کمتر از مهر باشد».
ماده ۱۱۴۷ قانون مدنى مقرّر مى‏دارد: «طلاق مبارات آن است که کراهت از طرفین باشد ولى در این صورت عوض باید زائذ بر میزان مهر نباشد».
یکى از عناصر لازم و ضرورى در طلاق خلع و مبارات، وجود کراهت زن از شوهر مى‏باشد. منشأ این کراهت گاهى ذاتى است، مثل کراهتى که ناشى از خصوصیات زوج است مانند شکل ظاهرى یا خلقیات و نحوه تعاملات اجتماعى و امثال آن. و گاهى عارضى است مثل آنکه زوجه به خاطر ازدواج مجدّد همسر از او متنفّر گردد. با وجود هر یک از این دو نوع کراهت، طلاق خلع و مبارات محقّق گردد.بررسى فقهى حقوق خانواده، سید مصطفى محقق داماد، ص ۴۲۶٫

در مورد کراهت با منشأ ذاتى باید گفت از آنجا که این مشخصات ذاتى شوهر بوده مى‏توان با تحقیقات مناسب از وضعیت و اوضاع و احوال ظاهرى و اخلاقى و خانوادگى و… شوهر قبل از ازدواج اطمینان حاصل نمود تا بعد از ازدواج کراهت به وجود نیاید. لکن در مورد منشأ کراهت عارضى که ممکن است بعد از ازدواج حاصل شود مانند اینکه شوهر بعد از ازدواج همسر دومى برگزیند و یا اینکه از خواست زن مبنى بر سکونت در محل خاص تبعیت نکند و… اینها مواردى است که مى‏توان به عنوان شروط ضمن عقد با شوهر مطرح نمود و قبل از ازدواج در مورد آن توافق کرد تا بعد از ازدواج زمینه کراهت همسران از یکدیگر فراهم نشود.
«اما چنانچه شوهر زنش را آزار دهد یا او را ناسزا گوید و زن به خاطر نجات و رهایى از دست او مهر یا مالى را بذل و درخواست طلاق نماید گرفتن مال برمرد حرام و طلاق خلع و یا مبارات باطل است و چنانچه با این شرایط طلاق اتّفاق افتد رجعى خواهد بود».

با این بیان معلوم مى‏شود که اگر زن بتواند ثابت نماید که منشأ کراهتش از شوهر آزار و اذیت مرد است به نحوى که سبب عسر و حرج زن شده و یا مرد به وظایف و تکالیف زناشویى خود عمل نمى‏کند طلاق، خلع نخواهد بود و مرد موظّف به پرداخت مهریه و اصلاح رفتار و کردار خود مى‏شود و در غیر این صورت به وسیله حاکم شرع و حتّى بدون رضایت شوهر طلاق جارى مى‏گردد.

از این گذشته در طلاق خلع و مبارات توافق طرفین شرط صحت طلاق است یعنى طلاق خلع بر خلاف طلاق رجعى نیاز مند توافق طرفین (زن و شوهر) مى‏باشد لذا زن مى‏تواند شرایط خلع و مبارات را قبول یا رد نماید.

زنى که مایل نیست با شوهرش زندگى کند و از او بسیار بدش مى آید، مى تواند مهر خود، یا مال دیگرى را به او ببخشد که طلاقش دهد. این طلاق را«طلاق خلع» مى نامند و اگر زن و شوهر یکدیگر را نخواهند و زن مهر خود یا مال دیگرى را به مرد ببخشد که او را طلاق دهد، آن را «طلاق مبارات» مى نامند.[


نگاهی به طلاق توافقی در قانون

وکالت و مشاوره حقوقی و کیفری در تهران ومشهد 
تماس۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰
آدرس: تهران- فلکه دوم صادقیه- برج گلدیس- طبقه۶- واحد ۶۰۹

آدرس : مشهد – بلوار سجاد – بین سجاد ۱۲و چهارراه بزرگمهر – مجتمع اداری ترنج – طبقه ۵ – واحد ۵۰۳

لطفا قبل از مراجعه تماس بگیرید

صفحه مرتبط :

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن
بستن