دپارتمان کیفری

وکیل اعتراض به قرار منع تعقیب

وکیل اعتراض به قرار منع تعقیب

رسیدگی به اعتراض شاکی در قرار منع تعقیب

رسیدگی به اعتراض شاکی در قرار منع تعقیب یکی از مشکلاتی که بعد از راه اندازی دادسرا و استقرار سیستم جدید قضایی مطرح و همواره مورد سوال و ابهام مراجع قضایی بوده و هست، نحوه رسیدگی دادگاه به اعتراض شاکی در قبال قرار منع تعقیب صادر شده از طرف دادسرا و چگونگی اتخاذ تصمیم در این زمینه می باشد .
به موجب بند «ک» ماده (۳) اصلاحی قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب، پس از آن که تحقیقات مقدماتی در دادسرا پایان یگرفت ، در صورتی که عمل متهم متضمن جرمی نبوده یا اصولاً جرمی واقع نشده و یا دلایل کافی برای ارتکاب جرم وجود نداشته باشد، قرار منع تعقیب صادر می گردد.
براساس بند «ن» ماده مزبور، شاکی حق دارد نسبت به قرار منع تعقیب اعتراض نماید . در صورت اعلام اعتراض شاکی، پرونده جهت رسیدگی به دادگاه صالح ارسال و دادگاه در جلسه ای خارج از نوبت و بدون حضور دادستان به موضوع رسیدگی و رای دادگاه در این خصوص قطعی خواهد بود.
همان طور که ملاحظه می گردد، قانونگذار، فقط مقرر نموده است: «دادگاه صالح به موضوع رسیدگی می کند» اما اینکه چگونه رسیدگی می کند و چه نوع تصمیمی اتخاذ می کند، درقانون بیان نشده است.

اکنون که موضوع ومحل بحث روشن گردید،تصمیم دادگاه درمقام رسیدگی به اعتراض شاکی نسبت به قرار منع تعقیب دادسرا الزاماً به یکی از صور زیر قابل توجیه بوده و خارج از آن فاقد محمل قانونی است.
الف) تایید قرار
چنانچه قرار منع تعقیب، براساس محتویات پرونده وتحقیقات انجام شده صحیحاً و منطبق با موازین قانونی صادر شده باشد، دادگاه با رد اعتراض شاکی، قرار صادر شده راعیناً تایید می نماید.
در این صورت، پس از ابلاغ مفاد قرار به طرفین، پرونده به دادسرا اعاده و در دادسرا بایگانی می شود. قرار رد اعتراض شاکی و تایید منع تعقیب دادسرا، قطعی و غیرقابل اعتراض است.
ب) نقض قرار
چنانچه به نظر دادگاه، قرار منع تعقیب، با توجه به محتویات پرونده و اسناد و مدارک و دلایل اقامه شده از طرف شاکی، صحیح و منطبق با موازین قانونی نباشد، با وارد تشخیص دادن اعتراض شاکی، قرار منع تعقیب نقض و قرار جلب به محاکمه صادر و پرونده جهت اجرای قرار به دادسرا اعاده می گردد.
در این حالت، دادسرا مکلف است متناسب با وضعیت پرونده و میزان اقدامات و تحقیقات انجام گرفته قبلی، اقدامات و تحقیقات لازم رابا هدف تکمیل فرآیندهای مرحله تحقیقات مقدماتی به عمل آورد.
چنانچه متهم، احضار و بازجویی و تفهیم اتهام نشده باشد، احضار و بازجویی و طبق نظر دادگاه به وی تفهیم اتهام صورت می پذیرد.
سپس قرار تامین متناسب صادر و در نهایت، آخرین دفاع متهم اخذ و قرار مجرمیت و کیفرخواست با تصریح به نظر دادگاه، صادر و پرونده به دادگاه ارسال می شود.
بدیهی است تمامی اقدامات و تحقیقاتی که دادسرا در این مرحله به عمل می آورد، نه براساس نظرخود، بلکه با توجه به رای دادگاه و دراجرای قرار جلب به دادرسی صادر شده از طرف دادگاه است.
پس ضرورت دارد در تمامی اقدامات و اظهارنظرها، عبارت «طبق نظر دادگاه» در اوراق و صورتجلسات تنظیمی درج شود.
بنابراین، دادسرا پس از اقدامات و تحقیقات جدید که حسب نظر دادگاه انجام داده است، حق صدور قرار منع تعقیب مجدد ندارد، همچنان که نمی تواند از نظر قبلی خود عدول نموده به تقصیر یا مجرمیت متهم نظر بدهد، ولواینکه اقدامات وتحقیقات جدید مبین دلایل و مدارک جدیدی باشد که مثبت اتهام است؛ زیرا دادسرا قبلاً نظر خود را اعلام نموده و مشمول قاعده فراغ گردیده است وحق ندارد برخلاف آنچه که قبلاً اعلام داشته است نظر دیگری ابراز کند
ج) نقص تحقیقات
چنانچه دادگاه در مقام رسیدگی به اعتراض شاکی نسبت به قرار منع تعقیب دادسرا به این نتیجه برسد که تحقیقات انجام شده است توسط دادسرا ناقص است و این نقایص به گونه ای است که در تصمیم نهایی دادگاه موثر است، بدون اینکه نفیاً یا اثباتاً راجع به صحت و سقم قرار معترض عنه اظهارنظری نماید، قرار رفع نقص صادر و دستور می دهد پرونده جهت رفع نقص یا نقایص مورد نظر به دادسرا اعاده شود.
معنای صدور قرار رفع نقص یا تکمیل تحقیقات این است که دادگاه با وضعیت موجود پرونده و اینکه تحقیقات به طور کامل انجام نشده است نمی تواند در ماهیت امر اتخاذ تصمیم نماید و نظر بدهد که آیا قرار منع تعقیب صحیح است یا خیر؟
پس نقایص مورد نظر باید برطرف شود تا راه برای اظهارنظر قضایی هموار شود. دادگاه در مقام اتخاذ تصمیم مکلف است ازکلی گویی اجتناب نموده و ایرادات و نقایص مورد نظرش را دقیقاً و مورد به مورد در صورتجلسه تصریح و قید نماید تا وظیفه دادسرا روشن و مشخص شده و در عمل با ابهامی روبه رو نباشد. در این فرض، پرونده از آمار دادگاه کسر نمی شود و بدل پرونده تا انجام قرار دادگاه و رفع نقص مقید به وقت نظارت می گردد.
به محض اینکه پرونده به دادسرا اعاده گردید، ثبت ارجاعی شده و توسط همان قاضی قبلی، نقص یا نقایص مورد نظر دادگاه برطرف می گردد.
در این مرحله، دادسرا صرفاً در مقام اجرای قرار دادگاه عمل نموده و اقدامات و تحقیقات مورد نظر دادگاه را انجام داده و نتایج حاصل شده را عیناً در پرونده درج و بدون هیچ گونه اظهارنظری پرونده را از آمار ارجاعی کسر و به دادگاه ارسال می نماید.
به محض وصول پرونده به دادگاه، جلسه رسیدگی فوق العاده تشکیل و دادگاه با توجه به اقدامات و تحقیقات جدید و رفع نقایص مورد نظر، تصمیم قضایی خود مبنی بر تایید یا نقض قرار منع تعقیب را اتخاذ و اعلام می نماید چنانچه قرار منع تعقیب تایید گردید، مطابق بند «الف» و چنانچه نقض گردید، مطابق بند «ب» اقدام به عمل می آید.
شایان ذکر است، دادگاه می تواند نسبت به رفع نقص یا نقایص موردنظر و تکمیل تحقیقات راساً اقدام نماید.

وکالت و مشاوره حقوقی و کیفری در تهران ومشهد

تماس: ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰

آدرس: تهران- فلکه دوم صادقیه- برج گلدیس- طبقه۶- واحد۶۰۹

آدرس : مشهد – بلوار سجاد – بین سجاد ۱۲و چهارراه بزرگمهر – مجتمع اداری ترنج – طبقه ۵ – واحد۵۰۳

لطفا قبل از مراجعه تماس بگیرید

برچسب ها

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن