خدمات حقوقی

وکیل اختلافات مالیاتی

وکیل اختلافات مالیاتی

 

مراجع حل اختلاف مالیاتی
حل اختلاف

اعمال قدرت مالیاتی یکی از نشانه‌های بارز حاکمیت دولت به شمار و با قدرتی که قانون در اختیار دستگاه مالیاتی قرار می‌دهد، در طی مراحل تشخیص و وصول، دارای اختیارات گسترده و منحصر به فردی است که با توسل به این وسایل و ابزار قانونی بتوانند به موقع و به سهولت مالیات را وصول نمایند و در عین حال، حقوق مؤدیان مالیاتی را نیز رعایت نمایند.

تشخیص مالیات باید بر اساس ماخذ صحیح و متکی به دلایل و اطلاعات کافی باشد (ماده ۲۳۷ ق. م. م) اما در برخی موارد مؤدیان مدعی به عدم رعایت قوانین و مقررات و تشخیص مالیات به صورت خودسرانه می‌باشند. در این صورت، قانون جهت رعایت حال مؤدیان و ایجاد اعتماد آنان امکان اعتراض به تشخیص دستگاه مالیاتی را فراهم نموده است.

امکان اعتراض به عملکرد دستگاه مالیاتی از ابتدایی‌ترین حقوق مؤدیان می‌باشد. لذا علاوه بر اینکه به میزان مالیات یا امکان تعدیل و رعایت مقررات قانونی امکان اعتراض به مالیات وجود دارد، تخلفات انتظامی ماموران مالیاتی نیز قابل تعقیب است.

الف – مراجع اداری

مؤدی ظرف سی روز پس از ابلاغ برگ تشخیص۱ می‌تواند به مندرجات برگ تشخیص اعتراض کند. در ابتدا جهت کوتاه نمودن مسیر رسیدگی، اعتراض به صورت اداری مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. رد در این مرحله به معنای منتفی دانستن برگ تشخیص مالیات می‌باشد. لذا برگ تشخیص صادر و مالیات مؤدی منتفی می‌شود در مهلت مقرر معمولا برگ تشخیص جدید صادر نمی‌نمایند بلکه برگ قطعی۲ مالیات را صادر می‌نمایند و یا اگر اسناد و مدارک را موثر در تعدیل درآمد تشخیص دهد آن را تعدیل می‌نماید.

تعدیل در این مرحله به معنای کسر نمودن ماخذ مالیات نسبت به صدور برگ تشخیص صادره می‌باشد. لذا در هر دو مورد در صورتی که موجبات رضایت مؤدی فراهم گردد ظهر برگ تشخیص به امضای مؤدی و و مسئول مربوطه برسد اختلاف موجود بین مؤدی و دستگاه مالیاتی حل و فصل گردیده و پرونده مختومه می‌گردد و مؤدی موظف به پرداخت مالیات متعلق خواهد بود. در غیر این صورت، پرونده جهت رسیدگی به هیئت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌گردد.

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

رسیدگی در هیئت‌ها اصولا به صورت حضوری است و مؤدی یا نماینده وی و نیز نماینده اداره امور مالیاتی می‌توانند در جلسه رسیدگی حاضر شوند

ب – هیئت حل اختلاف مالیاتی بدوی

رسیدگی‌های خارج از دستگاه قضایی که امروزه در اکثر قوانین مرسوم و پدید آمده است به نظر تدوین‌کنندگان آن تسریع در رسیدگی و جلوگیری از اطاله دادرسی می باشد و از سوی دیگر این هیئت‌ها یا کمیسیون‌ها به صورت تخصصی به موضوع رسیدگی می‌نمایند. نکته حائز اهمیت اینکه جنبه استقلال و بی‌طرفی هیئت عموما مورد تردید واقع می‌گردد و به دفعات آرای این هیئت‌ها در مراجع بالاتر مورد نقض قرار گرفته است. عموما نمایندگان امور مالیاتی خود را مدافع حقوق دستگاه مالیاتی می‌دانند، در حالی که چنین برداشت و تفسیری از قانون برنمی‌آید.

هر هیئت حل اختلاف مالیاتی از سه نفر تشکیل خواهد شد:

۱- یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی کشور

۲- یک نفر قاضی اعم از شاغل یا بازنشسته

۳- یک نفر نماینده تشکل‌ها یا مجامع حرفه‌ای

اعضای هیئت‌ها دارای استقلال رای و با حفظ بی‌طرفی کامل بایستی به موضوع رسیدگی نمایند و رسمیت جلسه با حضور سه نفر اعضا می‌باشد لیکن در رای‌گیری اکثریت مناط اعتبار است.

سازمان امور مالیاتی، اداره امور هیئت‌های حل اختلاف را بر عهده خواهد داشت و حق‌الزحمه اعضا از بودجه سازمان تامین خواهد شد.

مؤدی مالیاتی و دستگاه مالیاتی می‌توانند نماینده‌ای را جهت حضور در جلسه اعزام دارند. لیکن عدم حضور آنان مانع از رسیدگی هیئت نخواهد شد و با توجه به اصلاح ماده ۲۴۷ ق.م.م مصوب ۱۳۸۸ آرای هیئت حل اختلاف بدوی غیرقطعی و قابل اعتراض در هیئت حل اختلاف تجدیدنظر می‌باشد.

ج- هیئت حل اختلاف تجدیدنظر

در اصلاحات قانون مالیات‌های مستقیم در سال ۱۳۸۰ ماده ۲۴۷ از مواد قانون مالیات‌ها حذف گردید و در واقع رسیدگی هیئت‌های حل اختلاف به صورت یک مرحله‌ای درآمد و اعتراض به آرای هیئت حل اختلاف فقط قابل رسیدگی در شورای عالی مالیاتی بود. لیکن به موجب قانون الحاق یک ماده به عنوان ماده ۲۴۷ به قانون مالیات‌های مستقیم در تاریخ ۲۰/۲/۱۳۸۸ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. به موجب این ماده در صورتی که آرای هیئت حل اختلاف بدوی ظرف بیست روز پس از ابلاغ (طبق ماده ۲۰۳) مورد اعتراض کتبی مؤدی یا ماموران مالیاتی قرار گیرد، قابل رسیدگی در هیئت حل اختلاف تجدیدنظر خواهد بود.

مؤدی ظرف سی روز پس از ابلاغ برگ تشخیص۱ می‌تواند به مندرجات برگ تشخیص اعتراض نماید.

هیئت حل اختلاف تجدیدنظر از سه نفر مندرج در ماده ۲۴۴ تشکیل خواهد شد و با حضور سه نفر جلسه رسمیت دارد. طبیعی است که اعضای هیئت تجدیدنظر نسبت به موضوع مطروحه نبایستی قبلا اظهارنظر داشته یا رای داده باشند.

نظر به اینکه رسیدگی‌های مقرر در شورای عالی مالیاتی یا دیوان عدالت اداری بسیار بطئی و طولانی است، قانون‌گذار پیش‌بینی نموده است که بسیاری از اختلافات مالیاتی در همان مراحل اولیه حل و فصل گردد. این راه‌حل، هم برای دستگاه مالیاتی سودمند است و هم مؤدیان مالیاتی؛ زیرا دستگاه مالیاتی هرچه سریع‌تر به وصول مالیات می‌پردازد و وضعیت مؤدی نیز روشن و شفاف می‌گردد.

– ترتیب رسیدگی

رسیدگی در هیئت‌ها اصولا به صورت حضوری است و مؤدی یا نماینده وی و نیز نماینده اداره امور مالیاتی می‌توانند در جلسه رسیدگی حاضر شوند. وقت جلسه بایستی به آنان ابلاغ گردد و تاریخ ابلاغ و روز جلسه نباید کمتر از ده روز باشد. لیکن عدم حضور آنان مانع از رسیدگی هیئت نخواهد بود.

د – شورای عالی مالیاتی

شورای عالی مالیاتی به عنوان مرجع عالی که دارای وظایف مهمی می‌باشد، تلقی می‌شود و در برخی موارد به عنوان بازوی مشورتی رئیس کل سازمان امور مالیاتی یا وزیر امور اقتصادی و دارایی به شمار می‌آید. شورای عالی مالیاتی مرکب از ۲۵ نفر عضو که از بین اشخاص صاحب‌نظر، مطلع و مجرب در امور حقوقی، اقتصادی، مالی، حسابداری و حسابرسی که حداقل دارای مدرک تحصیلی کارشناسی باشند به پیشنهاد رئیس کل سازمان امور مالیاتی و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می‌گردند. دوره عضویت اعضا سه سال می‌باشد و در این مدت قابل تغییر نیستند.

وظایف و اختیارات شورای عالی مالیاتی به شرح زیر می‌باشد:

۱- تهیه آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های مربوط به اجرای قانون مالیات‌های مستقیم.
دیوان عدالت

با توجه به اینکه سازمان امور مالیاتی کشور به موجب بند «الف» ماده ۵۹ قانون برنامه سوم توسعه ایجاد گردیده است، یک موسسه دولتی محسوب می‌گردد که زیر نظر وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌باشد. لذا رئیس سازمان مستقلا حق صدور هیچ‌گونه بخشنامه یا آیین‌نامه‌ای را ندارد و این اختیار نیز به رئیس سازمان امور مالیاتی کشور اعطا نگردیده است. خصوصا موضوع صدور بخشنامه‌های مالیاتی مبتلابه عموم آحاد جامعه است که در موارد متعددی به علت عدم رعایت مقررات این بند ابطال گردیده است.

۲- پیشنهاد و اعلام نظر در مورد شیوه اجرای قوانین و مقررات مالیاتی.

۳- اظهارنظر در مورد موضوعات و مسائل مالیاتی که وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رئیس سازمان ارجاع می‌نمایند.

۴- رسیدگی به آرای قطعی هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی.

در این مورد شورای عالی مالیاتی دارای هشت شعبه می‌باشد و هر شعبه مرکب از سه عضو خواهد بود. رسیدگی در شورای عالی مالیاتی به صورت شکلی می‌باشد و در صورت نقض رای هیئت حل اختلاف به هیئت دیگری ارجاع خواهد شد که هیئت مذکور مکلف است طبق نظریه شورا عمل نماید.

– آرای وحدت رویه شورای عالی مالیاتی

هرگاه در شعب شورای عالی مالیاتی نسبت به موارد مختلف رویه‌های مختلف اتخاذ شده باشد حسب ارجاع وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور یا رئیس شورای عالی مالیاتی هیئت عمومی شورای عالی مالیاتی با حضور رئیس شورا و روسای شعب تشکیل خواهد شد و موضوع مورد اختلاف را بررسی کرده و نسبت به آن اتخاذ نظر و اقدام به صدور رای می‌نمایند. رای هیئت عمومی که با دو سوم اعضا اتخاذ می‌گردد برای شعب شورا و هیئت‌های حل اختلاف در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.

هـ – هیئت مقرر در ماده ۲۵۱ ق.م.م مکرر

این مرجع رسیدگی به عنوان یکی از طرق شکایت فوق‌العاده رسیدگی به شکایات از مالیات‌های قطعی می‌باشد که به علت انقضای مهلت‌های اعتراض قابل طرح در مرجع دیگری نیست. همچنین در مورد مالیات‌های غیرمستقیم نیز این جاری است. دستور رسیدگی در این مرجع که با وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌باشد به هیئتی مرکب از سه نفر به انتخاب وزیر ارجاع می‌گردد. رای اکثریت قطعی و لازم‌الاجرا می‌باشد. طبیعی است که آرای این هیئت سه نفری نیز قابل شکایت در دیوان عدالت اداری می‌باشد.

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

و – دیوان عدالت اداری

دیوان عدالت اداری به عنوان مرجع قضایی بر عملکرد دستگاه‌های اجرایی و هیئت‌ها و کمیسیون‌ها نظارت دارد و این نظارت از طریق رسیدگی قضایی صورت می‌گیرد. لذا این نظارت به سه طریق می‌باشد:

۱- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها از حیث مخالفت مدلول آنها با قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و سوءاستفاده از اختیارات که از جمله صلاحیت‌های هیئت عمومی دیوان عدالت اداری است. (بند یک ماده ۱۱ قانون) اجرای مفاد این بند از طریق ابطال مصوبات یا بخشنامه‌ها صورت می‌گیرد.

۲- رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آرا و تصمیمات کمیسیون‌های مالیاتی (بند ۲ ماده ۱۱) این بند از طریق رسیدگی به اعتراضات و شکایات نسبت به آرای کمیسیون‌های حل اختلاف یا شورای عالی مالیاتی یا کمیسیون مقرر در ماده ۲۵۱ مکرر صورت می‌گیرد و دیوان صلاحیت رسیدگی به آن را دارد.

۳- در صورت انقضای مهلت‌های اعتراض به نظر می‌رسد طبق بند ۲ ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری، دیوان عدالت اداری، صلاحیت رسیدگی به برگ قطعی مالیات را نیز دارد. زیرا صدور برگ قطعی مالیات از جمله تصمیمات و اقدامات واحد دولتی است که مستقیما قابل طرح در دیوان عدالت اداری می‌باشد.

پیشنهاد:

مراجع مختلف حل اختلاف مالیاتی که در جهت تسریع رسیدگی و اجرای عدالت مالیاتی می‌باشند، می‌توان بیان داشت که افزایش توان نیروهای دستگاه مالیاتی و آموزش مستمر آنها باعث جلوگیری از این همه اطاله دادرسی خواهد شد و این چنین عدالت مالیاتی که منظر نظر قانون‌گذار است، بهتر قابل اجرا می‌باشد.

۱- هرچند قانون مالیات‌ها به تعریف برگ تشخیص نپرداخته است ولی می‌توان این چنین تعریف کرد «برگه‌ای که ماخذ مالیات‌ها و میزان تعلق مالیات در آن درج گردیده است که پس از ابلاغ امکان اعتراض به آن وجود دارد.»

۲- برگ قطعی «برگه‌ای که پس از طی مراحل قانونی اعتراض یا انقضای مهلت‌های آن صادر که مأخذ مالیات و مالیات متعلق در آن درج و امکان رسیدگی از طریق مراحل عادی اعتراض نمی‌باشد.»

مطابق اصل ۵۱ ق اساسی اساسی هیچ نوع مالیات وضع نمی شود مگر به موجب قانون موارد معافیت و بخشودگی و تخفیفی مالیاتی به موجب قانون مشخص می شود

چنانچه بین مودی و اداره امور مالیاتی در خصوص نحوه پرداخت و محاسبه مالیات و… اختلافی حاصل شود طبق ماده ی ۲۴۴ قانون مالیات های مستقیم مصوب ۱۳۶۶:« مرجع رسیدگی به کلیه اختلافات مالیاتی جز در مواردی که جهت مقررات این قانون مرجع دیگری پیش بینی شده ،هیات حل اختلاف مالیاتی است .»

برخی آرای قطعی و برخی در ۲ مرحله بدوی و تجدید نظر رسیدگی می شود

تجزیه ماده ی۲۳۸ قانون مالیات های مستقیم :

«در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مودی ابلاغ می شود ،چنانچه مودی نسبت به آن معترض باشد می تواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصا یا به وسیله وکیل تام الاختیار خود به اداره امور مالیاتی مراجعه و با ارایه دلایل و اسناد و مدارک کتبا تقاضای رسیدگی مجدد نماید مسئول مربوط موظف است پس از ثبت درخواست مودی در دفتر مربوط و ظرف مهلتی که بیش از سی روز از تاریخ مراجعه نباشد به موضوع رسیدگی و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابراز شده را برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی دانست ،آن را رد و مراتب را ظهر برگ تشخیص درج و امضاء نماید و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازی را موثر در تعدیل در آمد تشخیص دهد و نظر دو مورد قبول مودی قرار گیرد ،مراتب ظهر برگ تشخیص منعکس و به امضای مسئول و مودی خواهد رسید و هرگاه دلایل و اسناد و مدارک ابرازی مودی را برای رد برگ تشخیص یا تعدیل درآمد موثر تشخیص ندهد باید مراتب را مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و پرونده را برای رسدگی به هیات حل اختلاف ارجاع نماید »

برگ تشخیص مالیات :

برگه ای است که براساس ماخذ صحیح و متکی به دلایل و اطلاعات کافی تنظیم و کلیه فعالیت های مربوط و در آمد های حاصل از ان به طور صریح در آن قید و برای مودی روشن است . امضاکنندگان برگ تشخیص مالیات باید نام و سمت خود را قید و مسئول مندرجات و نظریه خود میباشند . در صورتی که مودی از نحوه تشخیص مالیات استعلامی بخواهد مکلفند جزئیات گزارشی که مبنای صدور برگ تشخیص مالیات بوده و هر توضیحی که مودی در این خصوص بخواهد را به او بدهند .

مودی مالیاتی :

پرداخت کننده و اشخاصی که به عرضه کالا و ارائه خدمت و واردات و صادرات آنها مبادرت می نمایند .

ابلاغ :

مقررات آئین دادرسی مدنی در مورد ابلاغ مجری است مگر در چند مورد :

الف : ابلاغ توسط مامور ابلاغ یا خدمات پستی سفارشی صورت می گیرد .

ب: در صورتی که دسترسی به مودی نباشد یا عدم یا استنکاف بستگان ،مامور ابلاغ نسخه اول را الصاق و تاریخ الصاق تاریخ ابلاغ است . اما در صورتی که مامور پست باشد در این وضعیت عبارت [۱۵ روز بعد مجددا مراجعه می شود ]را قید و در نوبت دوم در صورت عدم دسترسی مجدد الصاق می نماید .

پ:در مورد ادارات دولتی به رئیس یا قائم مقام رئیس یا رئیس دفتر ابلاغ می شود

ج: در مورد اشخاص حقوقی شرکت ها ی تجاری به مدیر یا شخصی که حق امضاء دارند ابلاغ می شود .

د: نشانی از مودی در دست نباشد آگهی روزنامه کثیر الانتشار حوزه اداره امور مالیاتی محل ،یک نوبت که آگهی در حکم ابلاغ است .

ی: در متن اوراق مالیاتی ابلاغ شده ،مطالب مربوط ،محل مراجعه ،مهلت مقرر و تکلیف قانونی درج شده است .

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

وکیل تام الاختیار :

منظور وکیل در معنای عام می باشد و علاوه به مودی وکیل ،ولی قهری ،ورثه (پس از فوت )،قیم ،نماینده قانونی می توانند با ارائه سند مثبته سمت خود به اداره امور مالیاتی به برگ تشخیص مالیات اعتراض نمایند .

سند مثبته ← وکالتنامه ،کپی شناسنامه ولی و مودی ،گواهی حصر وراثت ،قیم نامه ،آخرین تغییرات شرکت می باشد .

مرجع اعتراض :

مرجع اعتراض هیات حل اختلاف مالیاتی می باشد طبق ماده ی (۱۷۰)ق.م.م :«مرجع رسیدگی به هر گونه اختلاف که در تشخیص مالیات های موضوع این قانون بین اداره امور مالیاتی و مودی ایجاد می شود هیات حل اختلاف مالیاتی می باشد مگر در مواردی که به موجب مقررات سایر مواد این قانون مرجع رسیدگی دیگری تعیین شده باشد

شرایط پذیرش اعتراض :

طبق ماده ی ۲۳۸ ق.م.م پذیرش اعتراض مقید به دو شرط است :

  • مودی ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ اعتراض نماید
  • اعتراض به صورت کتبی به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم شود .

نکته :در صورت عدم رعایت هر یک از دو شرط موصوف درآمد تعیین شده در برگ تشخیص قطعی شناخته می شود . و بلافاصله بعد قطعیت میزان درآمد کم ماده ی۲۴۱ جاری و برگ مالیات قطعی صادر خواهد شد .«ماده ی۲۴۱ حذف شده » مرجع تقدیم اعتراض مشخص شده اما طبق رای شماره ۱۹۴۷۳/۴/۳۰ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی :

«معترض باید اعتراض خود را به حوزه مالیاتی که برگ تشخیص مالیات را صادر و ابلاغ نموده تقدیم نماید «

نکته :

اگر مودی اعتراض را در موعد قانونی به جای حوزه مالیاتی به مرجع دیگری اعلام نماید میزان درآمد تعیین شده در برگ تشخیص قطعی و منتهی به صدور برگ مالیات قطعی می شود و اگر بعد قطعیت اعتراض به حوزه مالیاتی واصل شود نمی توان برگ مالیات قطعی را بلااثر کرد . اما اگر مراجع در مهلت مقرر به حوزه مالیاتی مربوط ارسال کند باید در هیات های حل اختلاف مالیاتی طرح و مورد رسیدگی قرار گیرد .

آثار پذیرش اعتراض :

  • ارجاع پرونده به هیات حل اختلاف مالیاتی
  • موقوف الاجرا ماندن برگ مالیاتی ←«به عبارتی برگ تشخیص غیر قطعی و به مجرد تسلیم اعتراض با ۲ شرط ذکر شده قابلیت اجرا ندارد .
  • ضمانت اجرای رد شکایت ←اگر مودی از رای هیات بدوی شکایت نموده و در تجدید نظر رد شود یا در آراء تجدید نظر شکایت و در شعب شورای عالی رد شود معادل (۱%)تفاوت مالیات موضوع رای مورد شکایت و مالیات ابرازی مودی در اظهار نامه تسلیمی ،هزینه رسیدگی تعلق می گیرد که مودی مکلف به پرداخت آن خواهد بود (تبصره ۶ ماده ۲۴۷ ق.م.م ).

هیات حل اختلاف مالیاتی بدوی :

ترکیب هیات ←۱- یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی کشور

۲-یک نفر قاضی اعم از تبادل یا بازنشسته

۳-یک نماینده از اتاق بازرگانی یا اتاق تعاون یا صنایع یا شورای اسلامی یا مجامع حرفه ای و… به انتخاب مؤدّی همزمان با تقدیم اعتراض

مکان تشکیل جلسات :ادارات امور مالیاتی

زمان تشکیل جلسات : زمان ابلاغ می شود ولیکن فاصله ابلاغ و روز جلسه هیات نباید کمتر از ۱۰ روز باشد مگربه درخواست مودی و موافقت واحد مربوط (ماده ۲۴۶ ق.م.م )

چند نکته :

  • دبیرخانه هیات حل اختلاف مالیاتی مکلف است حداکثر ظرف ۵ روز پس ازدریافت اعتراض مودی اقدام به تعیین وقت و ابلاغ برگ دعوت می ماید (بند ۱۳ دستور العمل دادرسی مالیاتی )
  • به هر علتی هیات در وقت مقرر تشکیل نشود ظرف مدت ۱ هفته وقت جلسه بعدی به مودی واحد مالیاتی ابلاغ می شود (بند ۱۷ دستور العمل)
  • در صورتی که مودی طی درخواست کتبی و جداگانه برابر فرم مربوط ،تقاضای رسیدگی خارج از نوبت نماید و مسئول امور هیات حل اختلاف مالیاتی موافقت نماید . رسیدگی خارج از نوبت پذیرفته می شود (بند ۱۵ دستور العمل )
  • تعویق زمان جلسه رسیدگی هیات ،درخواست کتبی مودی برابر فرم مربوط ،تسلیم مدارک و دلایل موجه و پس از بررسی مسئول دبیرخانه هیات فقط برای ۱ بار مجاز است (بند ۱۸ دستورالعمل )

نصاب: با سه عضو رسمی می باشد و در صورت عدم رعایت تصمیمات متخذه به لحاظ عدم رعایت مقررات شکلی قابل نقض می باشد (تبصره ماده ی۲۴۴ ق.م.م )

موارد رد اعضای هیات :

طبق ماده ی ۲۴۷ ق.م.م و بند ۱۱ دستور العمل دادرسی مالیاتی موارد رد همان موارد رد دادرس ماده ی ۹۱ ق.آ.د .م می باشد و عضو هیات با صدور قرار خودداری از رسیدگی ،با ذکر جهت قانونی از امور هیات های حل اختلاف مالیاتی ذیربط درخواست می کند که عضو دیگری را معرفی کند در صورتی که تعیین عضو جدید میسر نباشد پرونده به نزدیکترین هیات حل اختلاف مالیاتی که بامحل مزبور در یک استان باشد ارجاع می شود .

حدود وظایف و اختیارات هیات :

مبحث اول : رسیدگی به اختلافات مالیاتی

«مرجع رسیدگی به کلیه اختلافات مالیاتی جزء در مواردی که مطابق قانون مذکور مرجع دیگری پیش بینی شده باشد هیات حل اختلاف مالیاتی می باشد» . ماده ی۲۴۴ ق.م.م

منظور از مراجع دیگر هیات موضوع ماده ۱۶۵ ق.م.م (خسارات ناشی از سیل و آتش سوزی و…)و هیات موضوع ماده ۲۵۱ مکرر می باشد .

مبحث دوم:

رسیدگی به شکایات ناشی از اقدامات اجرایی راجع به مطالبات دولت از اشخاص :

طبق ماده ی۲۱۶ ق.م.م رسیدگی به شکایات ناشی از اقدامات اجرایی ،راجع به مطالبات دولت از اشخاص اعم از حقیقی طبق ماده ۲۱۶ ق.م.م رسیدگی به شکایات ناشی از اقدامات اجرایی ،راجع به مطالبات دولت از اشخاص اعم از حقیقی وحقوقی در صلاحیت هیات حل اختلاف مالیاتی می باشد به شکایت مزبور خارج از نوبت رسیدگی و رای صادره قطعی و لازم الاجرا است .

نکته ۱: در مورد مالیات های مستقیم در صورتی که شکایت به این امر باشد که وصول مالیات قبل از قطعیت اجرا شده هر گاه هیات شکایت را وارد بداند حسن صدور رای به بطلان اجراییه حسب مورد قرار رسیدگی و اقدام لازم صادر می نماید و یا نسبت به درآمد مشمول مالیات مودی تصمیم رسیدگی و رای صادر خواهد کرد و رای صادره از هیات قطعی است (تبصره ۱ ماده ۲۱۶ ق.م.م )

نکته ۲: در مورد مالیات های غیر مستقیم ،هر گاه شکایت اجرایی به این دلیل باشد که مطالبه مالیات قانونی نیست مرجع رسیدگی هیات و رای آن قطعی و لازم الاجرا است.( تبصره ۲ ماده ۲۱۶ ق.م.م )

توضیح : مفاد این تبصره شامل حریم قاچاق اموال موضوع مالیات دولت و بهای مال قاچاق از بین رفته و نیز آن دسته از مالیات های غیرمستقیم که مقررات مخصوص به خود دارند نخواهد شد .

رسیدگی به اعتراض مودی به برگ مالیات قطعی ،قبل از رسیدگی و صدور رای قطعی توسط هیات حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره (۱)ماده ۲۱۶ ق.م.م بدوا قابل طرح و استماع در دیوان عدالت اداری نمی باشد .

مبحث سوم :

رسیدگی به اختلافات ناشی از مالیات بر ارزش افزوده :

مرجع رسیدگی به مالیات های غیر مستقیم (قانون مالیات بر ارزش افزوده )در مواردی که مطالبه قانونی نیست (اعم از شکلی و ماهوی )هیات حل اختلاف مالیاتی مربوط می باشد .

برابر رای شماره ۱۷۹-۱۱/۵/۱۳۸۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری رسیدگی به شکایت مربوط به مالیات عوارض از کالا و خدمات در صلاحیت هیات حل اختلاف مالیاتی است .

مبحث چهارم :

صدور قرار تامین مالیاتی (ماده ۱۶۱ ق.م.م ):

در مواردی که مالیات مودی هنوز قطعی نشده یا مرزاحل اجرایی آن طی نشده و بیم تفریط مال،و از طرف مودی به قصد فرار از پرداخت مالیات می رود اداره امور مالیاتی (مکلف )است ،با ارائه دلایل کافی از هیات قرار تامین مالیاتی  را بخواهد .

نکته ۱: قرار تامین مذکور قابل اعتراض از طرف مودی نمی باشد .

نکته ۲: قرار تامین مذکور قابل تبدیل است

نکته ۳:در صورتی که طبق رای قطعی هیات مودی مستحق پرداخت مالیات نباشد و به دلیل قرار مذکور خسارت دیده باشد اداره امور مالیاتی که متقاضی تامین بوده مسئول می باشد و متخلف مورد تعقیب انتظامی مالیاتی قرار خواهد گرفت (بند ۲۷ دستور العمل )

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

تشکیل پرونده در هیات حل اختلاف مالیاتی :

  • ارجاع اداره امور مالیاتی :

الف :اعتراض مودی ظرف مهلت سی روز از تاریخ ابلاغ به برگ تشخیص و ارجاع پرونده به هیات حل اختلاف مالیاتی  (تبصره م ۲۳۹ ق.م.م )

ب: در صورتی که ظرف مدت ۳۰ روز مودی قبولی خود را نسبت به برگ تشخیص مالیات کتبا اعلام نکند یا مالیات مورد مطالبه را نپردازد یا ترتیب پرداخت را هم ندهد  یا اختلاف میان خود و اداره امور مالیاتی را به شرح ماده ۲۳۸ (اعتراض )حل ننماید «در حکم معترض » به برگ تشخیص مالیات شناخته و امر به هیات ارجاع  می شود (تبصره ی ماده ی۲۳۹ )

  • شکایت مودی :

مودی در سه مورد می تواند مستقیما به رئیس مالیاتی یا دبیر خانه هیات (حسب مورد )مراجعه و طرح شکایت بنماید

الف : در هر مورد که به علت اشتباه در محاسبه مالیات اضافی دریافت شود یا مالیاتی طبق قانون قابل استرداد  نباشد اداره امور مالیاتی موظف است وجه را ظرف یک ماه به مودی پرداخت کند چنانچه درخواست مودی را قبول نکند مودی می تواند ظرف ۳۰ روز از تاریخ اعلام نظر اداره یاد شده از هیات حل اختلاف مالیاتی درخواست رسیدگی نماید (ماده ۲۴۴ ق.م.م )

ب: مودی می تواند نسبت به اقدامات اجرایی راجع به مطالبات دولت با مراجعه به دبیرخانه هیات طرح شکایت کند

منظور از اقدامات اجرایی ،عملیات اجرایی است نه دستور اجرا .

مثلا : ادعای  مودی بر توقیف اموالی که مستثنیات دین است و یا ادعای ثالث بر توقیف اموال و به جای مودی (ماده ۲۱۶ ق.م.م )

پ: مودی می تواند با مراجعه به دبیرخانه هیات به تشخیص و تعیین مالیات (بر ارزش افزوده )اعتراض کند و هیات حل اختلاف مالیاتی مکلف است رسیدگی نماید .

نحوه رسیدگی و صدور رای :

قبل از تشکیل جلسه ←دبیر خانه بررسی کرده و نقص مشاهده کند به قسمت مربوط ارسال تا رفع نقص شود (بند ۲۰ دستور العمل )

صدور قرار کارشناسی ←ممکن است به دلیل نقص در رسیدگی و کثرت مدارک و لزوم بررسی مدارک فرد ثالث توسط هیات حل اختلاف مالیاتی قرار کارشناسی صادر شود که مجریان قرار یک ماه مهلت دارند و در صورت کمی دقت مجری قرار به دبیرخانه گزارش و حداکثر تا ۲ ماه مدت تمدید می شود (بند ۲۲ دستور العمل )

ابلاغ وقت رسیدگی : به مودی یا نماینده  او و اداره امور مالیاتی ابلاغ می شود، مودی اعم  از اشخاص حقیقی و حقوقی و نماینده وی اعم است از وکلا و غیرآن ها

وکلای دادگستری باید تمبر باطل نمایند و اختلاف های مالی که در مراجع اختصاصی غیر قضایی رسیدگی می شود و برای حق الوکاله تعرفه مشخص ندارد مثل «اختلافات مالیاتی» «عوارض توسعه معابرشهر داری »و … (ماده ۱۰۳ ق.م.م بند د )

میزان حق الوکاله :

  • تا یک میلیون تومان (۵%)
  • تا سه میلیون تومان (۴%نسبت به مازاد ۱ میلیون )
  • بالای سه میلیون تومان (۳% نسبت به مازاد ۱ میلیون )

و معادل ۵ درصد حق الوکاله تمبر باطل می شود البته کارمندان مودی – همسر ،فرزند ،پدر و مادر،برادر و خواهد . پسر و دخترونوه  در این مورد استثنا هستند .

«عدم حضورمودی یا نماینده وی یا نماینده اداره امور مالیات مانع رسیدگی هیات و صدور رای نخواهد بود (تبصره ماده ی۲۴۶ ق.م.م )مودی یا نماینده وی می تواند رو نوشت جزئیات گزارشی که مبنایی صدور برگ تشخیص بوده را درخواست کند و اداره امور مالیات یا هیات حل اختلاف موظف است به مودی توضیحات کافی و رونوشت بدهد (بند ۲۵ دستور العمل )

اگر مودی به نحوه ارزیابی دارایی خود از سوی واحد مالیاتی معترض باشد می تواند با پرداخت هزینه درخواست کارشناسی کند و درخواست خود را به دبیرخانه هیات تقدیم کند دبیر خانه پس از ثبت و تعیین کارشناس و اخذ نظر وی باید ظرف ۶۰ روز پرونده به هیات حل اختلاف برای صدور رای احاله کند

قرار رد اعتراض :

اعتراض به برگ تشخیص جزءحقوق مودی می باشد و می تواند حتی در مقطع تجدید نظر منصرف شده یا مالیات مطالبه  شده را قبول نماید که در این صورت درآمد مشمول مالیات تایید و نسبت به صدور برگ مالیات قطعی اقدام می شود (بند ۳۴ دستور العمل )

قرار اناطه:(بند ۳۵ دستورالعمل)«هر گاه رسیدگی به اعتراض مودی در گرو رسیدگی به پرونده های مالیاتی دیگری باشد هیات می تواند با صدور قرار رسیدگی و تجدید وقت ،رسیدگی به اعتراض مودی را به بعد از اعلام نظر کارشناسی موکول بنماید و چنانچه رسیدگی به اعتراض مودی منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت مرجع دیگری است ،رسیدگی به اختلاف تا اتخاذ تصمیم از مرجع صلاحیت دار متوقف می شود . در این مورد مودی مالیاتی مکلف است ظرف یک ماه در مرجع صالح اقامه دعوی نموده و رسید آن را به دبیرخانه هیات حل اختلاف مالیاتی تسلیم نماید در غیر اینصورت خواسته مودی به موجب قراری توسط هیات حل اختلاف مالیاتی رسیدگی می شود و رای مقتضی صادر می گردد .»

قرار رسیدگی توامان :(بند ۴۰ دستور العمل )

«چنانچه دو پرونده مرتبط به هم ،مربوط به یک مودی در دو هیات ذیصلاح مطرح باشد بنا به تقاضای مودی و عدم وجود منبع قانونی ،رسیدگی لازم در یک هیات صورت می گیرد »

رسیدگی خارج از نوبت :«رسیدگی خارج از نوبت محتاج به نص است »

تبصره یک ماده ی ۱۸۷ :«چنانچه میزان مالیات مشخصه مورد اختلاف باشد پرونده ،خارج از نوبت در مراجع حل اختلاف مالیاتی موضوع این قانون رسیدگی خواهد شد و اگر مودی تمایل به اخذ گواهی قبل از رسیدگی و صدور رای از طرف مراجع حل اختلاف داشته باشد با وصول مالیات مورد قبول مودی و اخذ سپرده یا تضمین معتبر از قبیل سفته ،بیمه نامه ، اوراق بهادار ،وثیقه ملکی و… معادل مبلغ ما به الاختلاف گواهی انجام معامله صادر خواهد شد .

ماده ۲۱۶ ق.م.م :« مرجع رسیدگی به شکایات ناشی از اقدامات اجرایی ،راجع به مطالبات دولت از اشخاص اعم از حقیقی و یا حقوقی که طبق مقررات اجرایی ،مالیات ها قابل مطالبه ووصول می باشد ،هیات حل اختلاف مالیاتی خواهد بود به شکایت مزبور به فوریت و خارج از نوبت رسیدگی و رای صادر خواهد شد ، رای صادره قطعی و لازم الاجرا است .

ویژگی های رای هیات حل اختلاف مالیاتی :

  • داشتن مقدمه (گزارش کار و اقدامات و موضوع و رای ذکر شود
  • مستند بودن به اصول و مواد قانونی (بند ۲۹ دستورالعمل )
  • مستدل بودن (اتکاء به دلایل و مدارک )(مواد ۲۴۸ و۲۴۹ ق.م.م )
  • خودداری از صدور آرا عام وکلی (بند ۳۰ دستور العمل )
  • تصریح به اینکه رای قطعی است یا قابل تجدید نظر

نکته :«رای موضوع ماده ی۲۴۳ ق.م.م :در خصوص اعتراض مودی بر عدم استرداد مالیات اضافی قطعی و غیر قابل تجدید نظر است» .

نکته : «رای موضوع ماده ی۲۱۶ ق.م.م :درخصوص شکایت مودی از اقدامات اجرایی قطعی و غیر قابل تجدید نظر».

قابل تجدید نظر بودن رای ومرجع تجدید نظر فرجه قانونی و یا قطعیت رای و امکان شکایت به دیوان عدالت اداری و نیز فرجه قانونی و یا قطعیت رای و امکان شکایت به دیوان عدالت اداری و فرجه قانونی در کلیه آرای هیات های حل اختلاف مالیاتی قید می شود .

قید نظر اقلیت در متن رای : (تبصره یک ماده ۲۴۴ )

هیات با سه نفر تشکیل و با اکثریت آرا (۲ نفر )رای صادر می شود اما باید نظر نفر مخالف قید شود

تصحیح رای هیات : هرگاه در تنظیم و نوشتن رای هیات ،اشتباهی در محاسبه ماخذ مشمول مالیات یا درآمد مشمول مالیات مورد رای صورت  گیرد . قبل از صدوربرگ اجرایی هیات راسا یا به درخواست مودی یا اداره امور مالیاتی مربوط به موضوع رسیدگی و رای را تصحیح می نماید رای اصلاحی به مودی  ابلاغ خواهد شد. تسلیم رای اصلی بدون رای اصلاح شده ممنوع می باشد . آن بخش از حکم که مورد اشتباه نبوده در صورت قطعیت اجرا خواهد شد . (بند ۳۲ دستور العمل )

در مورد سهو حکم یا تصحیح رایی که تجدید نظر خواهی شده قانون مزبور ساکت و به آئین دادرسی مدنی ماده ۳۰۹ مراجعه خواهد شد .

مشخصات آراء صادره :

۱-شماره رای با ذکر تاریخ و شماره پرونده

۲-مشخصات مودی مالیاتی و نشانی

۳-منبع مالیاتی مورد اعتراض

  • سال مورد اعتراض
  • خلاصه اظهارات مودی و مامور مالیاتی
  • کدملی و کدپستی مودی
  • ذکر اصول و مواد قانونی مورد استناددر رای
  • ماخذ درآمد مشمول مالیات یا ماخذ محاسبه مالیات مورد مطالبه و مورد رای به عدد و حروف
  • مشخصات و سمت اعضای هیات رسیدگی کننده به همراه امضای آنها

۱۰-قید نظر اقلیت در متن رای

تصمیم گیری هیات حل اختلاف مالیاتی :

صورت اول : هیات پس از بررسی و رسیدگی اعتراض مودی را وارد نداند ،رای بر رد اعتراض و تایید برگ تشخیص صادر می نماید .

صورت دوم :هیات پس از بررسی ،اعتراض مودی را وارد تشخیص می دهد .

که به دو حالت تصمیم می گیرد .

الف :رای به رد برگ تشخیص صادر می نماید

ب:رای به تعدیل برگ تشخیص صادر می نماید

اجرای رای هیات :رای هیات ۲ حالت دارد یا قطعی است و یا قابل تجدید نظر. آرای قابل تجدید نظر قبل از قطعیت وصف اجرائی ندارد .

در صورت قطعیت مودی ظرف ۱۰ روز موظف به پرداخت می باشد در غیر این صورت اداره امور مالیاتی به موجب برگ اجرائی به او ابلاغ می کند که ظرف مدت یک ماه کلیه بدهی را بدهد یا ترتیب پرداخت را بدهد (ماده ۲۱۰ ق.م.م )

در صورت عدم پرداخت یا ترتیب پرداخت به اندازه بدهی مودی اعم از اصل و جرائم متعلق به اضافه ۱۰%درصد بدهی ،از اموال منقول یا غیر منقول و مطالبات مودی توقیف خواهد شد صدور دستور توقیف و دستور اجرای آن به عهده اجرائیات اداره امور مالیاتی می باشد (ماده ۲۱۱ق.م.م).

امتیاز عدم مراجعه مودیان به هیات :

طبق ماده ۱۸۹ ق.م.م و اشخاص حقوقی و همچنین اشخاص حقیقی چنانچه طی سه سال متوالی تراز نامه و حساب سود و زیان و دفاتر و مدارک آنان مورد قبول قرار گرفته باشد و مالیات هر سال را در سال تسلیم اظهار نامه بدون مراجعه به هیات های حل اختلاف مالیاتی پرداخت کرده باشند معادل ۵%اصل مالیات سه سال مذکور و علاوه بر استفاده از مزایای مقرر در ماده ۱۹۰ این قانون به عنوان جایزه خوش حسابی از محل وصولی های جاری پرداخت یا در حساب سنوات بعد آنان منظور خواهد شد .

ماده ۱۹۰ ق.م.م علی الحساب پرداختی بابت مالیات عملکرد هر سال مالی قبل از سررسید مقرر در این قانون برای پرداخت مالیات عملکرد موجب تعلق جایزه ای معادل ۱% مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا سررسید مقرر خواهدبود که از مالیات متعلق همان عملکرد کسر خواهد شد پرداخت ذمالیات پس از آن موعد موجب تعلق جریمه ای معادل (۵/۲%) مالیات به ازای هر ماه خواهد بود

هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر :

ماده ۲۴۷ ق.م.م : «آراء هیات های حل اختلاف مالیاتی بدوی قطعی و لازم الاجرا است مگر دراین که ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای – مورد اعتراض کتبی قرار گیرد ».

نتیجه میگیریم که آرای صادره از هیات غیر قطعی و قابل تجدید نظر می باشد مگر نصی باشد که ان را قطعی بداند .

همانگونه که گفته شد طبق ماده ۲۱۶ ق.م.م آراء صادره از هیات در موارد ذیل قطعی و غیر قابل تجدید نظر می باشد .

۱-شکایت ناشی از اقدامات اجرایی

۲-شکایت به این امر که وصول مالیات قبل از قطعیت اجرا شده

۳-در مورد مالیات های غیر مستقیم شکایت اجرایی به دلیل اینکه مطالبه مالیات قانونی نیست

چه کسانی حق اعتراض و تجدید نظر خواهی دارند :

۱- ماموران مالیاتی مربوطه

۲-مودی

اعتراض توسط ماموران مالیاتی :

  • مامورین تشخیص مالیات (ممیز و سر ممیز )در هیات ها شرکت کنند و دفاع نمایند و اگر رای هیات تعدیل بیش از ۲۰% بود بدون دلایل موجه و قانونی اکیدا از اعتراض خودداری کند .
  • اگر جهت اعتراض به رای هیات عدم رعایت قوانین موضوعه یا عدم توجه به ماهیت موضوع بود باید اعتراض موجه ومستدل و مستند و با دلیل و مدرک باشد و این مدرک و اطلاعات را «ممیز کل مالیاتی» باید تایید کند.

اعتراض توسط مودی :

مودی شخصا یا توسط وکیل و همچنین پس از فوت ورثه وی می توانند اعتراض نماید . در مورد ورثه چنانچه برخی از ورثه معترض باشند و بقیه نداشته باشند رای هیات نسبت به قدر سهم آنها قطعی تلقی می شود .

اعتراض غیر موجه :

  • توسط مامورین مالیاتی: پیگرد قانونی داشته و ممیز کل مواخذه می شود .
  • توسط مودی :اگر در تجدید نظر اعتراض وی رد شود یا شکایت از رای تجدید نظر در شورای عالی مالیاتی مردود اعلام شود برای هر مرحله ۱%تفاوت مالیات موضوع رای و مالیات ابرازی مودی هزینه رسیدگی تعلق می گیرد و مودی مکلف به پرداخت است (ماده ۲۴۷ تبصره ۶ ).

شرایط تجدید نظرخواهی :

  • مهلت :

-۲۰روز از تاریخ ابلاغ (ماده ۲۴۷ ق.م.م )

-روز اقدام و ابلاغ محاسبه نمی گردد (ماده ۴۴۵ )

-در صورت وجود وکیل ،به وکیل ابلاغ می شود (وحدت ملاک از آ.د.م )

-تمام مواعد برای افراد مقیم خارج ۲ ماه می باشد (ماده ۴۴۶ )

۲- کتبی بودن :اعتراض می تواند از طرق مختلفی از قبیل ایمیل و ارسال فکس وپست باشد اما به صورت شفاهی امکان ندارد .

مرجع تقدیم اعتراض :اداره امور مالیاتی که برگ تشخیص را صادر و رای هیات را ابلاغ کرده است

مراحل تجدید نظر :

اول :تقدیم اعتراض به اداره امور مالیاتی در مهلت مقرر

دوم : ثبت و تقدیم رسید به معترض توسط اداره امور مالیاتی

سوم : ارسال پرونده به هیات تجدید نظر توسط اداره  امور مالیاتی

ترکیب هیات تجدید نظر :با توجه به ماده ۲۴۴ ق.م.م «هر هیات حل اختلاف مالیاتی از سه نفر به شرج ذیل تشکیل خواهد شد» نتیجه اینکه اعضای هیات تجدید نظر ۳ نفره هستند اما نباید همان اعضا هیات بدوی یا کسانی باشند که قبلا اظهار نظر کرده اند .

وظایف هیات تجدید نظر :

۱- مرجع رسیدگی تجدید نظر از آرای هیات های بدوی (تبصره ۳ ماده ۲۴۷ ق.م.م )

  • مرجع رسیدگی به شکایات موضوع تبصره ۵ ماده ۲۴۷

«سازمان امور مالیاتی کشور اجازه دارد شکایت کتبی مودیان مالیاتی از اراءهیات های حل اختلاف مالیاتی صادره تا تاریخ تصویب این ماده (۲۰/۲/۱۳۸۸) که در مهلت قانونی به مرجع مالیاتی ذی ربط تسلیم شده است را یک بار به هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر به منظور رسیدگی صدور رای منقضی احاله نماید »

  • مرجع رسیدگی تجدید نظر از آراء مربوط به اختلافات ناشی از قانون

مالیات بر ارزش افزوده :

وفق ماده ۳۳ قانون مالیات بر ارزش افزوده برخی از احکام مقرر در قانون مالیات های مستقیم مثل ماده ی ۲۱۶ نسبت به قانون مالیات بر ارزش افزوده جاری ست .در نتیجه رایی که هیات حل اختلاف در این خصوص صادر می شود قابل اعتراض در هیات تجدید نظر می باشد .

شورای عالی مالیاتی :(مواد ۲۵۲ تا ۲۵۹ ق.م.م )

ترکیب شورا :۲۵ نفر هستند که ۱۵ نفر باید از بین کارکنان وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا سازمان ها و واحد های تابعه آن باشند (ماده ۲۵۲ و ۲۵۳ )

شورای عالی بالاترین مرجع مالیاتی می باشد علاوه بر وظایف دیگر موظف است به فرجام خواهی مودیان مالیاتی رسیدگی نماید .

نصاب رسمیت جلسات ←حضور حداقل ⅔اعضاء(۱۷ نفر از ۲۵ نفر )

نصاب تصمیمات ←رای حداقل نصف +یک حاضرین

(تبصره ۲ ماده ی ۲۵۲ ق.م.م )

صلاحیت و اختیارات شورا :(۲۵۵ و ۲۵۸ ق.م.م )

  • تهیه آئین نامه و بخشنامه
  • پیشنهاد راهکار های اجرایی
  • اعلام نظر مشورتی
  • مرجع رسیدگی آرای قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی :

«اگر مودی یا اداره امور مالیات به آراء قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی (بدوی و تجدید نظر )از لحاظ (عدم رعایت قوانین و مقررات موضوعه یا نقض رسیدگی )شکایتی داشته باشد شورای عالی مالیاتی رسیدگی می نماید .

  • ایجاد وحدت رویه

هرگاه از شعب مختلف شورای عالی در موارد مشابه تصمیم های مختلف گرفته شود با ارجاع وزیر اقتصاد یا رئیس شورای عالی یا رئیس کل سازمان امور مالیاتی هیات عمومی با حضور رئیس شورا وروسای شعب (در صورت غیبت عضو شورا )تشکیل و رای صادر می نماید .این رای با ⅔ آراء قطعی و برای شعب شورای عالی /هیات های حل اختلاف مالیاتی / و ماموران مالیاتی لازم الاتباع است .

  • ارسال یک نسخه از رای هیات نزد دادستان انتظامی :

«در مواردی که رای هیات های حل اختلاف مالیاتی نقض می شود ،شورای عالی مالیاتی موظف است یک نسخه از رای هیات را بدوی رسیدگی نزد دادستان انتظامی ارسال دارد تا در صورت احراز تخلف اقدام به تعقیب نماید »(ماده ۲۵۷ ق.م.م )

شعب شورای عالی ۸ شعبه دارد هر شعبه مرکب از ۳ نفر (ماده ۲۵۴ ق.م.م )

وظایف شعب شورای عالی ←

  • رسیدگی به شکایت از رای قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی پس از ارجاع رئیس شورا
  • ارجاع پرونده به شعب هم عرض جهت رسیدگی مجدد

نحوه اعتراض از آراء قطعی هیات و رسیدگی شورا :

افرادی که حق اعتراض دارند :

  • اداره امور مالیاتی ذیصلاح ←«با کلیه شرایط ماده ۲۵۱ و ماده ۲۵۶ و به نقض قوانین با قید عنوان قوانین و مواد و تبصره های مربوط یا نقض رسیدگی با مشخص کردن اینکه رای در چه قسمت و از چه جهت نقض رسیدگی دارد ضمن شکایت تصریح شده باشد»بخش نامه شماره ۸۸۲۰ مورخ ۲/۳/۱۳۷۵
  • مودی مالیاتی ← مودی یا وکیل ،قائم مقام وورثه و نماینده قانونی در حکم مودی می باشد .«هرگاه شکایت از رای هیات حل اختلاف مالیاتی از طرف مودی به عمل آمده باشد و مودی به میزان مالیات مورد رای «وجه نقد یا تضمین بانکی بسپرد یا وثیقه ملکی معرفی کند رای هیات تا صدور رای شورای عالی مالیاتی (موقوف الاجرا) می ماند». ماده ۲۵۹ ق.م.م.

مهلت اعتراض به شورای عالی ←یک ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی راجع به مواعد ابلاغ مقررات آئین دادرسی مدنی اجرا می گردد و روز ابلاغ و اقدام محاسبه نمی گرددمثال (روز ابلاغ ۱۵ مهر ←آخرین مهلت ۱۶ آبان )ماده ۲۵۱ ق.م.م .

جهت شکایت (ماده ۲۵۱ق.م.م )

  • عدم رعایت قوانین ومقررات موضوعه
  • نقص رسیدگی

«مشابه فرجام خواهی در آئین دادرسی مدنی است و هر دو هم رسیدگی دیوان به فرجام خواهی و هم رسیدگی شورای عالی مالیاتی مشکلی و به جهات دیگری رسیدگی نمی نماید »

مدارک لازم جهت ثبت شکایت :

ثبت شکایت در دبیر خانه شورای عالی مالیاتی  دو روش دارد :

اول : تسلیم حضوری شکوائیه :

  • فرم شکایت (اشخاص حقوقی←امضای شخص صاحب امضابا ذکر نام و سمت به همراه مهر شرکت و تسلیم روزنامه رسمی مربوط )
  • تصویر رسید شماره اقتصادی و شناسنامه ملی
  • اشخاص حقیقی ←امضای مودی با ذکر نام و تصویر کارت ملی
  • تسلیم واخواهی از سوی وکیل ←تصویر وکالتنامه معتبر و مرتبط با موضوع و قبض پرداخت حق معتبر موضوع بند د ماده ۱۰۳ ق.م.م و تصویر کارت ملی
  • شرکت های منحله ←ارائه تصویر حکم مدیر تصفیه که بیش از ۲ سال از تاریخ صدور آن نگذشته باشد .
  • در مورد واخواهی اداره امور مالیاتی ←مهر و امضای رئیس امور مالیاتی مربوط
  • تصویر کامل رای یا آرای مورد شکایت که تاریخ ابلاغ آنها مشخص باشد .

نکته ۱: امکان اضافه نمودن مدارک و لایحه به شکایت ثبت شده در فرآیند رسیدگی امکان پذیر نمی باشد .

نکته ۲: شکایت نسبت به رای یا آرای قطعی هیات های حل اختلاف مالیاتی که ظرف مهلت (۳۰ روز از ابلاغ )باشد قابل ثبت است مگر ۲ مورد

  • رای صادره از مرحله بدوی هیات حل اختلاف (ماده ۲۴۴ ق.م.م )
  • رای صادره از هیات حل اختلاف مالیاتی همعرض موضوع ماده ۲۵۷ ق.م.م

دوم : تسلیم غیرحضوری(مرسوله پستی )

  • فرم شکایت تکمیل شده

-اشخاص حقوقی ←امضای صاحب امضاء با ذکر نام و سمت به همراه مهر شرکت و تسلیم تصویر روز نامه رسمی مربوط

– تصویر رسید شماره اقتصادی و شناسه ملی

– اشخاص حقیقی ←امضای مودی با ذکر نام و تصویر کارت ملی

– واخواهی توسط وکیل ←تصویر وکالت نامه معتبر و مربوط به موضوع وقبض پرداخت تمبر بند د ماده ۱۰۳ ق.م.م و تصویر کارت ملی

– شرکت های منحله ←ارائه تصویر حکم مدیر تصفیه که بیش از دو سال از تاریخ صدور آن نگذشته باشد .

واخواهی اداره امور مالیاتی ←مهر و امضای رئیس امور مالیاتی مربوطه

  • تصویر کامل رای مورد شکایت که تاریخ ابلاغ آنها مشخص بوده و بیش از یک ماه از ابلاغ نگذشته باشد .

نکته ۱: ارسال از طریق حمل هوایی و سایر طرق مورد قبول نمی باشد و صرفا از طریق شرکت پست جمهوری اسلامی ایران ارسال می گردد .

نکته ۲: امکان اضافه به وزن مدارک و لایحه به شکایت ثبت شده در فرایند رسیدگی امکان پذیر نمی باشد .

نحوه ی رسیدگی به شورا :(ماده ۲۵۶ ق.م.م )

مقام ارجاع رئیس شورا می باشد ،با ارجاع شعبه اشتغال به رسیدگی پیدا خواهد کرد و رسیدگی به صورت شکلی می باشد .

شعبه رسیدگی کننده بدون ورود به ماهیت صرفا از لحاظ رعایت تشریفات و کامل بودن رسیدگی های قانونی و مطابقت مورد با قوانین و مقررات موضوعه به موضوع رسیدگی می نماید .

قوانین موضوعه ←قوانین مالیاتی یا آئین دادرسی مدنی در زمان سکوت مقررات مالیاتی

مقررات موضوعه←آئین نامه ها /بخش نامه ها / آرای وحدت رویه شورای عالی مالیاتی

وظیفه شعبه ،تشخیص انطباق یا عدم انطباق رای مورد شکایت ،مقررات قانونی است .

رسیدگی شعبه غیر حضوری و طرفین (مودی – اداره امور مالیاتی )دعوت به عمل نمی آید . رای شعبه با اکثریت  مناط اعتبار و نظر اقلیت به طور مستدل در متن رای قید شود .

تصمیمات شعبه شورای عالی مالیاتی :

حالت اول : رد شکایت و ابرام رای مورد شکایت

حالت دوم : نقض رای

«از آنجا که رسیدگی  شعبه  شورا شکلی می باشد در صورت نقض رای پرونده را جهت رسیدگی مجدد به هیات حل اختلاف مالیاتی دیگر (شعبه همعرض )ارجاع می دهد و در صورتی که در محل فقط یک هیات باشد به هیات حل اختلاف مالیاتی نزدیکترین شهر که با حمل مزبور در یک استان باشد ارجاع می گردد .

مرجع مزبور با رعایت مقررات حاکم بر هیات ها و با رعایت نظر شعبه شورای عالی مالیاتی رای صادر می نماید که رای مزبور قطعی و لازم الاجرا است و این رای نمی تواند بر خلاف نظر شعبه شورا عالی مالیاتی تصمیم گیری نماید .

(نکته : رای صادره قابلیت تجدید نظر ندارد )

نکته : زمانی که پرونده به هیات هم عرض ارجاع شود شروع یا ادامه عملیات اجرایی (حسب مورد )صحیح نبوده و تا پایان رسیدگی مجدد توسط هیات حل اختلاف همعرض و صدور رای قطعی عملیات اجرایی متوقف خواهد ماند (بخشنامه شماره ۴۱۰۰۰/۳۴۴۲/۵/۳۰ مورخ ۱۲/۸/۱۳۷۲)

آرای قابل شکایت در شورا :

کلیه آرای قطعی هیات های حل اختلاف مالیاتی قابل شکایت در شورای عالی مالیاتی می باشد .فقط ۱ استثنا ها وجود دارد که قابل طرح و شکایت در شورای عالی نمی باشد ←[رای هیات های حل اختلاف مالیات بدوی که با اعتراض مودی یا مامور مالیاتی مربوط قطعیت یافته ]

زیرا فرض بر این است که ذی نفعی که بر رای بدوی اعتراضی ننموده از هرگونه اعتراض اعلام انصراف نموده (تبصره ۴ ماده ۲۴۷ ق.م.م ).

هیات موضوع ماده ۲۵۱ مکرر :

ماده ی ۲۵۱ مکرر ق.م.م مکرر ق.م.م می گوید :«در مورد مالیات های قطعی موضوع این قانون و مالیات های غیر مستقیم که در مرجع دیگری قابل طرح باشد و به ادعای غیر عادلانه بودن مالیات مستندا به مدارک و دلایل کافی از طرف مودی شکایت و تقاضای تجدید رسیدگی شود وزیر امور اقتصادی و دارایی می تواند پرونده امر را به هیاتی و کسب از سه نفر به انتخاب خود جهت رسیدگی ارجاع نماید . رای هیات به اکثریت آرای قطعی و لازم الاجرا می باشد . حکم این ماده نسبت به عملکرد سنوات ۱۳۶۸ تا تاریخ تصویب این اصلاحیه نیز جاری خواهد بود ».

نکته ۱: مطابق رای شماره ۳۱۰-۲۵/۷/۱۳۹۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

وزیر امور اقتصادی و دارایی ملزم به موافقت با درخواست مودی موضوع ماده ۲۵۱ ق.م.م نمی باشد .

نکته ۲: دیوان عدالت اداری مرجع صالح برای ابطال تصمیم هیات موضوع ماده ۲۵۱ مکرر می باشد (رای شماره ۱۴۰۳-۱۰/۹/۱۳۹۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

نکته ۳: هر سه نفر هیات توسط وزیر انتخاب و قابل تفقویض نمی باشد جلسات با حضور تمامی اعضای رسمی در تصمیمات آراء (حداقل ۲ نفر )قطعی و لازم الاجرا است.

نکته ۴: طرح شکایت از طریق ماده ی ۲۵۱ مکرر حقوق انحصاری مودی است نه اداره امور مالیاتی .

صلاحیت هیات : رسیذدگی به موردی که وزیر به هیات ارجاع داده

ارجاع وزیر :مقید به دو شرط است ۱- مالیات های قطعی شده قانون مالیات های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده که در مرجع دیگری قابل طرح نباشد ۲- از جانب مودی به لحاظ غیر عادلانه بودن مالیات با اسناد و مدارک کافی شکایت و تقاضای تجدید رسیدگی شده باشد .

دستور العمل اجرایی: (شماره ۴۲۵۴۳ مورخ ۱۸/۱۰/۱۳۸۴)

  • تقاضای مودیانی قابل برص است که اولا : ادعای غیر عادلانه بودن مالیات را با مدارک و دلایل داشته باشند دوما پرونده در مرجع دیگری قابل طرح نباشد (کلیه مراحل در قانون مالیاتی طی و قطعی شده باشد و مودی تصور نسبت به رای نهایی با دلیل و مدرک معترض باشد .
  • نکته : اگر مالیات مورد شکایت قطعی نشده باشد یا قابل طرح در مرجع دیگری باشد مودی راهنمایی شده و پرونده در همان مرحله مختومه می گردد اگر شکایت مربوط به مودیانی مالیاتی است که مطابق مواد ۲۳۸ و ۲۳۹ و تبصره ۵ ماده ی ۱۰۰ قانون مالیات های مستقیم نسبت به مالیات های متعلق توافق یا تمکین نموده اند یا در مواردی که پس از صدور رای مراجع مالیاتی موضوع مواد ۳۷ و ۲۱۶ تبصره ی ماده ۱۵۷ و ۲۵۱ به آن معترض باشند می بایست ضمن رائه دلایل و مدارکی که با معازیر موجه در مراحل قبلی قابل ارائه و یا در دسترس نبوده تقاضای رسیدگی نمایند .
  • برای اعتراض به حکم قطعی باید فرم پیوست را تکمیل و مدارک و مستندات خود را به آ« منظوم نموده و به دبیر خانه تسلیم نماید .
  • دبیرخانه آن را ثبت و در صورت تکمیل نهبودن اسناد و ضمائم در اسرع وقت حداکثر ظرف دو هفته جهت رفع نقص به مودی اعلام می دارد .
  • دبیرخانه شکوائیه را بررسی با استعلام از سازمان امور مالیاتی خلاصه گزارش از پرونده تهیه و برای تصمیم گیری راجع به ارجاع یا عدم ارجاع به هیات موضوع ماده ۲۵۱ مکرر به دفتر وزیر منعکس می نماید .
  • هیات سه نفره برای بررسی شکایت اسناد و مدارک را از سازمان امور مالیاتی استعلام و در صورت نیاز و عندالزوم از طریق قرار کارشناسی مسئولین مربوط در حوزه مالیاتی ذیربط دعوت می نماید .
  • هیات پس از بررسی حکم نهایی صادر و دبیرخانه بلافاصله حکم نهایی را از طریق سازمان امور مالیاتی به مراجع ذیربط و مودی یا وکیل وی ابلاغ می نماید .

دادستان انتظامی :

(به پیشنهاد رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می شود ).

وظایف و اختیارات دادستان انتظامی: (مواد ۲۶۴/۲۶۸/۲۶۹)

الف :رسیدگی وکشف تخلفات و تقصیرات ماموران مالیاتی و نمایندگی سازمان امور مالیاتی کشور در هیات های حل اختلاف مالیاتی و سایر ماموران که طبق  این قانون در امر وصول مالیات دخالت دارند و نیز کسانی که با حفظ سمت وظایف ماموران مزبور را انجام می دهند وتعقیب آنها

ب : تحقیق در جهات اخلاقی و اعمال و رفتار ماموران موضوع به الف .

پ : اعلام نظر نسبت به ترفیع مقام ماموران مالیاتی  و نمایندگان سازمان امور مالیاتی در هیات های حل اختلاف مالیاتی

ت: اقامه دعوی علیه مودیان و ماموران مالیاتی که در قانون مالیات های مستقیم پیش بینی شده (مثلا مواد ۲۳۰-۲۳۱-۲۷۰-۲۷۴-۲۶۸)

۱-عدم ارائه اسناد و اطلاعات توسط اشخاص ثالث

۲-عدم ارائه اسناد و اطلاعات توسط وزارت خانه و موسسات و… دولتی وابسته

  • عدم ارائه اسناد و اطلاعات بانک و موسسه اعتباری
  • تخلفات ماموران مالیاتی و نمایندگان سازمان امور مالیاتی
  • تخلف صاحب دفتر اسناد رسمی (ماده ۲۷۴/۲۶۸/

مسئولیت تضامنی و جریمه

ج: اعلام تخلف قضات عضو هیات های حل اختلاف مالیاتی به دادسرای نظامی قضات .(ماده ۲۶۹)

چ: اعلام تخلف قضات بازنشسته وعضو سوم (نماینده اصناف )به دادگستری محل (ماده ی ۲۶۹)

جهات شروع به رسیدگی و تخفیف دادستان : (ماده ۲۵۶ ق.م.م )

الف )شکایت ذینفع راجع به عدم رعایت مقررات این قانون

ذینفع ←مودی یا اداره امور مالیاتی یا و ثالثی که اموالش بجای مودی توقیف شده یا مالیات ایشان وصول شده

ب: گزارش رسیده از مراجع رسمی

پ: مواردی که از طرف وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور یا هیات رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع شود .

ت )مشهودات و اطلاعات دادستانی انتظامی مالیاتی

تصمیمات دادستان انتظامی :

۱-دستور بایگانی شدن پرونده

۲-صدور قرار منع تعقیب (وگزارش به هیات های رسیدگی به تخلفات اداری )

  • صدور کیفر خواست (تسلیم کیفرخواست به همراه پرونده به هیات های رسیدگی به تخلفات اداری )

مجمع صالح به رسیدگی تخلفات: (هیات رسیدگی به تخلفات اداری )

مرجع رسیدگی به تخلفات اعضای شورای عالی مالیاتی و هیات رسیدگی به تخلفات اداری : دادگاه اختصاصی اداری

نظارت قضای  بر آرای مالیاتی :

دیوان عدالت اداری طبق بند ۲ ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراءو تصمیمات قطعی هیات های رسیدگی به تخلفات اداری و کمسیون هایی مانند کمسیون های مالیاتی / هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما کمسیون ماده ۱۰۰ و کمسیون ماده ۷۷ قانون شهرداری منحصرا از حیث نقص قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها از جمله صلاحیت های دیوان عدالت اداری است .

بنابراین آرای قطعی هیات های حل اختلاف مالیاتی شکایت در دیوان عدالت اداری می باشد .

در صوتی که آرای صادره از هیات های حل اختلاف مالیاتی توسط دیوان عدالت اداری نقض شود نیز مانند  ماده ی۲۵۷ ق.م.م پرونده جهت رسیدگی مجدد به هیات حل اختلاف مالیاتی دیگر ارجاع می گردد .

شکایت در دیوان عدالت اداری صرفا حق مودی می باشد نه اداره امور مالیاتی .

رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری :

از آراءهیات حل اختلاف مالیاتی قطعی و لازم الاجرا اعلام شده ومجرد اعتراض نسبت به آراء مذکور به شورای عالی مالیاتی به ادعای عدم رعایت قوانین و مقررات موضوعه یا نقض رسیدگی به تجویز ماده ۲۵۱ اصلاحی قانون م.م ؟   قطعیت آراءهیات حل اختلاف مالیاتی و آثار   ؟ بر ان از جمله صلاحیت دیوان در رسیدگی به اعتراض نمی باشد و همچنین رسیدگی به اعتراض نسبت به رای قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی منوط به اعتراض به رای شعبه شورای عالی مالیاتی نمی باشد .

نحوه تقدیم شکایت به دیوان عدالت اداری :

  • مستلزم تقدیم دادخواست (ماده ۱۶ دیوان عدالت مصوب ۹۲ )(مواد ۱۸
  • مهلت تقدیم دادخواست برای اشخاص داخل کشور ۳ ماه و خارج ۶ ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی هیات می باشد .
  • ارسال دادخواست ۵ طریق دارد← پست سفارشی / پست الکترونیکی دیوان و ثبت در پایگاه الکترونیکی و تسلیم دادخواست به دبیرخانه دیوان (تهران )یا دفاتر اداری دیوان در دادگستری های مراکز استان ها (طرق اختیاری می باشد )و به همین طریق می توان رفع نقض نمود و تاریخ انجام این طرق و تاریخ ؟ دادخواست محسوب می شود .

نحوه رسیدگی در دیوان :

در صورتی که دادخواست ناقص باشد مدیر دفتر به شاکی اخطار داده تا ظرف ۱۰ روز رفع نقص نماید والا به موجب قرار مدیر دفتر رد می شود .

در صورتی که دادخواست کامل باشد یک نسخه از دادخواست و ضمائم به طرف شکایت ارسال و یک ماه از تاریخ ابلاغ مهلت پاسخگویی دارد اما عدم وصول پاسخ مانع رسیدگی نمی باشد رسیدگی در دیوان غیر حضوری است و شعبه دیوان می تواند برای ادای توضیح طرفین را دعوت نماید رسیدگی دیوان شکلی بوده ووارد ماهیت نمی شود و منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با انها صلاحیت رسیدگی دارد .

شعب تجدید نظر دیوان عدالت اداری :

کلیه آراء شعب بدوی دیوان ظرف ۲۰ روزو برای مقیم خارج از کشور ۲ ماه از تاریخ ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در شعب تجدید نظر می باشد که با تبادل لوایح صورت گرفته و غیر حضوری می باشد و آرای شعب تجدید نظر دیوان قطعی است .

وضیعت اجرایی رای مالیاتی موضوع شکایت :

ارای قطعی هیات های حل اختلاف لازم الاجرا می باشد و اقامه شکایت مانع از عملیات اجرایی نیست مگر مودی ضمن طرح شکایت یا پس از آن (تا قبل از ختم رسیدگی )مدعی باشد که اجرای رای هیات سبب بروز خسارت می گردد که جبران آن غیر ممکن یا   ؟ است می تواند تقاضای دستور موقت نماید این درخواست هزینه دادرسی ندارد .

در صورتی که شعبه رسیدگی کننده دستور موقت صادر کند عملیات اجرایی متوقف می گردد والا ادامه پیدا می کند (مواد ۳۴ و ۳۵ قانون دیوان )

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

وکیل مشاوره حقوقی تهران

حتما بخوانید:

 

مشاوره حقوقی مالیات

 

 

 

 

 

 

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن
بستن