جرایم مواد مخدر

مجازات قاچاق مواد مخدر

مجازات قاچاق مواد مخدر

قاچاق

قاچاق مواد مخدر در قوانین ما مفهوم روشنی ندارد بلکه قانون مبارزه با مواد مخدر اشاره به« مصادره اموال ناشی از مواد مخدر »(ماده ۲۸ )و «قاچاق مسلحانه» (ماده ۱۱ )دارد بدون اینکه تعریفی از قاچاق ارائه دهد .

ماده یک کنوانسیون ۱۹۶۱ در تعریف قاچاق ،اورده است :«کشت یا هر داد و ستد مواد مخدر که بر خلاف هدف های این قرار داد انجام شود ،اما ماده یک کنوانسیون ۱۹۸۸ می گوید : و قاچاق به معنای جرایم مندرجه در بند های ۱ و ۲ ماده ۳ این کنوانسیون می باشد »

واین جرایم همان کشت و سایر جرایم مربوط به مواد مخدر می باشد . این کنوانسیون ،جرم واین جرایم همان کشت و سایر جرایم مربوط به مواد مخدر می باشد . این کنوانسیون جرم قاچاق مواد مخدر را یک جرم سازمان یافته می داند . در قانون  ما گرچه به ماهیت این جرم اشاره ای نشده است اما عبارت های مشابهی را می بینیم مانند عبارت (به صورت زنجیره ای )که در تبصره ماده ۵ ق.ا.ق.م.م.م بیا نشده است و عوامل تشدید مجازات می باشد .

۲۲۱۴ . استعمال مواد مخدر

استعمال یا مصرف مواد مخدر به معنای وارد کردن این مواد به بدن است و استعمال به صورت کلی ،جرم به وسیله  نیست هر چند در استعمال برخی مواد مانند تریاک ،راه های خاصی همچون فرو دادن درد ان از طریق وافور وجود دارد یا هروئین معمولا از راه تزریق با استنشاق از راه بینی مورد استفاده قرار می گیرد . استعمال مواد مخدر بر خلاف اعتیاد با یک بار مصرف کردن نیز تحقق می یابد و به استعمال مجاز و غیر مجاز تقسیم می شود و انچه در این جا مورد نظر است استعمال غیر مجاز آن می باشد .

در تعریف استعمال غیر مجاز مواد مخدر آمده است : وضعیت زیانباری است که در راه مصرف یک ماده مخدر با سایر مواد مخدری آمده است : «وضعیت زیانباری است که از راه مصرف یک ماده مخدربا سایر مواد مخدری که بالغوه خطر ناک هستند به وجود می اید بدون این که پزشک آن را برای درمان بیماری یا سایر وضعیت های پزشکی تجویز کرده باشد . »

استعمال مواد مخدر آخرین رمی است که همه جرایم مربوط به مواد مخدر به این جرم منتهی شده و برای آن رخ می دهند و ر چه استعمال مواد مخدر در کشوری آسان تر باشد ،این جرم نیز نیز بیشتر رخ می دهد زیرا مصرف مواد مخدر به خاطر حالت های نشاط آوری که به وجود می آورد انسان ها را که در پی شادی و نشاط هستند به سوی خود جذب می کند .

۲۲۱۵ . تزریق مواد مخدر به دیگری

تزریق مواد مخدر به معنای وارد کردن مایع مخدر به بدن از  زیر پوست می باشد . هر گاه شخصی ،ماده مخدر را از تزریق به بدن خودش وارد کند مرتکب استعمال ماده مخدر شده است اما هر گاه آن را وارد بدن دیگری نماید مشم.ل این عنوان مجرمانه می باشد . تزریق غالبا اطز طریق سرنگ و زیر پوست صورت می گیرد . در تحقق این جرم تفاوتی ندارد که تزریق کننده به درخواست طرف مقابل این کار را انجام دهد یا خیر و نیز با رضایت و اطلاع او بوده یا بدون رضایت و اطلاع وی باشد .

شخصی که رضایت می دهد تا دیگری ،ماده مخدر را به وی تزریق کند ،مرتکب عمل معاونت در تزریق ماده مخدر به دیگری نشده است هر چند با رضایت به این امر و تحریک و دیگری به ارتکاب آن ،ارتکاب جرم را تسهیل کرده است ،اما صدق عنوان« تزریق مواد مخدر به دیگری »  اعم از این که به صورت مباشرت یا معاونت باشد لازم است از سوی غیر شخصی که ماده به او تزریق می شود صورت گیرد وانگهی عمل شخصی که ماده مخدر به بدن وی تزریق می شود مشمول عنوان« استعمال» قرار می گیرد و از همین جا می توان نتیجه گرفت که جرم« استعمال »از طریق ترک فعل نیز تحقق می یابد یعنی وقتی استعمال کننده از تزریق جلوگیری نکرد همین عمل وی ترک جلوگیری به حساب می آید و اگر هم معتاد باشد تحت عنوان «اعتیاد» قابل تعقیب خواهد بود .

 ۲۲۱۶ . اعتیاد

عنصر مادی جرم اعتیاد نیز با نام اعتیاد نامیده می شود اما اعتیاد یک رفتار فیزیکی نیست بلکه حالتی است که بر اثر کثرت استعمال مواد مخدر به وجود می اید . بنا براین وقتی اعتیاد به وجود آمد حتی اگر مواد مخدر نیز تا زمانی که امکان دارد مصرف نشود باز هم حالت اعتیاد صدق می کند .

با توجه به این که اعتیاد ،بیماری است بنابراین احراز ان از راه آزمایشات پزشکی می باشد اما مسمومیت خون شخص ممکن است به خاطر مصرف دارو باشد و یا اگر برای مصرف مواد مخدر است ،به خاطر یک یا چند دفعه مصرف کردنی است که به مقدار اعتیادا نمی رسد . تمایز میان مصرف دارو و ماده مخدر معمولا از طریق آزمایش های پزشکی امکان دارد اما تمایز میان استعمال و اعتیاد ،کار دشواری است و باید از راه های دیگر نیز بهره جست وحتی  ممکن است از شکل ظاهری افراد یا رفتار های غیر عادی آن ها یا حالت هایی که بر معتادان حاکم است آن را کشف کرد . اداره حقوقی قوه قضاییه در نظریه شماره ۵۱۱۵/۷-۲۹/۸/۷۰ پیرامون نحوه احراز اعتیاد چنین اظهار نظر کرده است :صرف مثبت بودن تست مرفین به تنهایی دلیل بر معتاد بودن شخص به مواد مخدر محسوب نمی شود بلکه با رسیدگی های قضایی و احراز استمرار آن هم به قصد و منظور تکیف ،ممکن است معتاد بودن شخص به مواد مخدر را اثبات نماید و در مورد این که آیا مثبت بودن نتیجه آزمایش بیانگر داروی پزشکی است یا خیر ،بایستی از آزمایشگاه مواد مخدر وزارت بهداشت و درمان استعلام شود .

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

عنصر معنوی :

جرایم مواد مخدر ،جرایم عمدی هستند بنابراین نیازمند رکن معنوی این جرایم می باشند و رکن معنوی در این جرایم از علم به ارکان جرم و اراده ارتکاب رفتار فیزیکی تشکیل میشود . مقررات مربوط به عنصر معنوی جرایم مواد مخدر تابع قواعد عمومی است و حکم خاصی در این زمینه بیان نشده است . بنابراین چنانچه مرتکب ادعای جهل حکمی یا جهل موضوعی را بنماید براساس مقررات عمومی اقدام می شود . البته بند سوم ماده ۳ کنوانسیون ۱۹۸۸ در مورد نحوه احراز عنصر معنوی جرم آورده است :«علم قصد و یا منظور مرتکب که به عنوان عنصر تشکیل دهنده جرم مشروحه در بند یک این ماده مورد نیاز می باشد از شرایط واقعی و عینی قابل کشف و احراز» است . و این امر کمک موثری به قضات می نماید تا عنصر معنوی جرم را به صورت علمی احراز نمایند .

علم به ارکان جرم :

منظور از ارکان جرم ،رکن مادی و قانونی است یعنی دو رکن دیگر جرم که علم جزءان ها ست نیست . بنابراین در مورد رکن قانونی ،مجرم باید بداند که عمل وی جرم است و البته با توجه به اماره انتشار قانون در روزنامه رسمی ،فرض بر آگاهی همه مردم نسبت به قانون است که خلاف آن نیز قابل اثبات نیست هر چند از جنبه تئوری در مورد برقراری این فرض یا اماره نسبت به جرایم قراردادی که مواد مخدر نیز جزء آنهاست ،تردید هایی شده است و عده ای بر این باور ند که در جرایم قراردادی می توان جهل به قانون را نیز به عنوان دفاع مطرح نمود .

علم به عنصر مادی یعنی این که مرتکب بداند ماده ای را که نگهداری یا حمل می کند یا به فروش می رساند یا … ماده مخدر است . اما تردید یکه در این جا وجود دارد آن است که آیا علم به ماده مخدر بودن به صورت کلی ،کافی است یا باید علم به نوع آن نیز وجود داشته باشد ؛به عبارتی آیا کفایت می کند که مرتکب بداند ،یک ماده مخدر را مثلا می فروشد یا باید بداند که هروئین است یا تریاک یا حشیش یا …؟به نظر می رسد اصل مجرمیت شخص با   علم کلی ثابت می شود اما هرگاه شخصی ،مثلا هروئین را با خود حمل می کند و اشتباه خود را اثبات نماید به کدام اتهام قابل تعقیب خواهد بود . حمل هروئین یا تریاک ؟این مسئله از مصادیق اشتباه موثر می باشد (زیرا اشتباه در موضوع است )بنابراین نوع اتهام را تغییر می دهد .

انگیزه :

انگیزه به عنوان یک قاعده عمومی تاثیری در مسئولیت کیفری ندارد مگر این که به صورت خاص و قانونی ،جزءارکان جرم قرار گرفته باشد مانند انگیزه تولید مواد مخدر از بذر شاهدانه که در جرم کشت یا نگهداری یا مخفی کردن یا حمل نمودن آن ،شرط است (ماده ۲و ماده ۳ق.ا.ق.م.م.م )یا انگیزه های غیر علمی یا درمانی که برای جرایم مواد مخدر ضرورت دارد (ماده ۴۱ق.ا.ق.م.م.م ).اما گاهی ممکن است انگیزه ای با فلسفه ممنوعیت جرایم مواد مخدر ،سازگار نباشد مانند این که پزشکی برای لمس کردن حالت معتادانی که برای درمان به وی مراجعه می کنند و پیدا کردن راه های علاج مناسب ،مرتکب استعمال مواد مخدر می شود و تا سرحد اعتیاد پیش می رود یا شخصی که برای خودکشی،مواد مخدر را استعمال می کند . می دانیم که فلسفه ممنوعیت مصرف مواد مخدر ،جلوگیری از اعتیاد است که با انگیزه لذت بردن صورت می گیرد حال آن که در چنین مواردی ،انگیزه تلذذ وجود ندارد . اتفاقا در عمل هم چنین اختلافی رخ داده و دادگاه جنایی ،اعتقاد بر جرم نبودن استعمال ماده مخدر به قصد خودکشی داشته است در حالی که شعبه ۸ دیوان عالی کشور ،چنین انگیزه ای را بدون اثر دانسته و مرتکب را به اتهام استعمال مواد مخدر ،قابل تعقیب دانسته است و سرانجام هیئت عمومی دیوان عالی کشور در رای اسراری شماره ۷۶۰۹/۲۵/۱۰/۱۳۳۷ رای دادگاه جنایی مبنی بر برائت متهم از اتهام استعمال مواد مخدر را صحیح و قانونی تشخیص داده است .

یکی از مواردی که انگیزه در مسئولیت کیفری نقش دارد ،جرم سا خت ،خرید ،فروش ،نگهداری ،حمل ،ورود ،صدور و عرضه مواد صنعتی و شیمیایی به قصد تبدیل یا تولید مواد مخدر می باشد که در ماده ۴۰الحاقی به ق.ا.ق.م.م.م مصوب ۱۳۷۶ بیان شده است . بنابراین اگر رفتار های یاد شده نسبت به این مواد صنعتی یا شیمیایی با انگیزه تبدیل یا تولید مواد مخدر نباشد جرم به حساب نمی اید . شایان توجه است که قید تبدیل یا تولید مواد مخدر قیدعنصر معنوی است نه عنصر مادی ،بنابراین همین که مرتکب ،چنین قصدی داشته باشد کفایت می کند هر چند در عمل منجر به تبدیل یا تولید مواد مخدر نشود

منبع:

زراعت ،عباس ،حقوق کیفری مواد مخدر ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ،اسفند ۱۳۸۶٫

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

 

وکیل مشاوره حقوقی

tag:

 

مجازات جرایم مواد مخدر

برچسب ها

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن