مقالات حقوقی

عوامل افزایش جرایم مالیاتی

قانونگذار ما تعریفی از جرم مالیاتی ارائه نداده و در ماده ۲۷۴ قانون مالیات های مستقیم تنها به بیان مصادیق این جرم پرداخته است. بر اساس ماده فوق مصادیق جرایم مالیاتی عبارتند از:

۱- تنظیم دفاتر، اسناد و مدارک خلاف واقع و استناد به آن

۲-  اختفای فعالیت اقتصادی و کتمان درآمد حاصل از آن

۳-  ممانعت از دسترسی ماموران مالیاتی به اطلاعات مالیاتی و اقتصادی خود یا اشخاص ثالث در اجرای ماده ۱۸۱ این قانون و امتناع از انجام تکالیف قانونی مبنی بر ارسال اطلاعات مالی موضوع ماده ۱۶۹ و ۱۶۹ مکرر به سازمان امور مالیاتی کشور و وارد کردن زیان به دولت با این اقدام

۴-  عدم انجام تکالیف قانونی مربوط به مالیات های مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده در رابطه با وصول یا کسر مالیات مودیان دیگر و ایصال آن به سازمان امور مالیاتی در مواعد قانونی تعیین شده

۵-  تنظیم معاملات و قراردادهای خود به نام دیگران، یا معاملات و قراردادهای مودیان دیگر به نام خود بر خلاف واقع

۶-  خودداری از انجام تکالیف قانونی در خصوص تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی حاوی اطلاعات درآمدی و هزینه ای در سه سال متوالی

۷- استفاده از کارت بازرگانی اشخاص دیگر به منظور فرار مالیاتی.

در پژوهش های پیشین هریک از موارد فوق به تفصیل توضیح داده شد، هم اکنون سعی می شود به بیان مهم ترین عوامل افزایش جرایم مالیاتی بپردازیم.

بهتر است بخوانید : بررسی مصادیق جرایم مالیاتی

عوامل افزایش جرایم مالیاتی :

۱- پایین بودن فرهنگ مالیاتی:

شایع ترین زمینه های پیدایش فرار مالیاتی به این علت است که مردم نمی دانند چرا مالیات می دهند. ارزش های اجتماعی، قوانین جاری و سطح تحصیلات و آگاهی از مهم ترین عواملی هستندکه فرهنگ مالیاتی را شکل می دهد.

اما متاسفانه در بسیاری از موارد فقدان آموزش مودیان مالیاتی موجب عدم تمایل آنان به پرداخت مالیات شده و بنابراین می توان گفت پایین بودن فرهنگ مالیاتی نقش بسزایی در افزایش جرم فرار مالیاتی دارد.

۲- وجود معافیت های وسیع و متنوع مالیاتی:

سیاست حمایتی مالیاتی در قالب معافیت های وسیع و متنوع مالیاتی یکی از عوامل مهم در بروز جرایم مالیاتی می باشد. در ایران بسیاری از صنایع مانند کشاورزی و دام پروری و یا بسیاری از موسسات دولتی که حجم وسیعی از فعالیت اقتصادی جامعه را در بر می گیرند در مدت زمان نامحدود معاف از مالیات بوده و همین امر سبب ایجاد فشار بر گروه های دیگر جامعه در راستای پرداخت مالیات شده است که خود می تواند زمینه های بروز فساد و فرار مالیاتی را به وجود آورد.

۳- عدم ارسال اظهارنامه:

مودیان مالیاتی غالباً به دو دلیل عمده نسبت به ارسال اظهار نامه امتناع می ورزند و آن دو دلیل عبارتند از : الف) عدم به روز بودن دفاتر مودی، ب) عدم برخورد قاطع ماموران مالیاتی، که این خود موجبات فرار مالیاتی را برای مودی فراهم می آورد.

۴- نظام اطلاعاتی ضعیف:

اکثر بخش های اقتصادی خرد و کلان به دلیل ضعف در نظام اطلاعاتی در شناسایی مودیان و فعالان اقتصادی، خسارت های سنگینی از جمله جرایم مالیاتی را متحمل می شود.

۵- قوانین پیچیده و متعدد مالیاتی:

یکی از مهم ترین عوامل موثر در تضعیف و عدم اثربخشی سیاست های مالیاتی پیچیدگی و ابهام در قوانین و مقررات مالیاتی است. قوانین پیچیده و مبهم دشواری هایی برای مودیان ایجاد کرده و در بسیاری موارد، از مهم ترین ابزار فساد مالی و اقتصادی محسوب می شود. هم چنین فرم ها و اظهارنامه های مالیاتی حاوی اطلاعات اضافی بوده و تکمیل آن از حوصله مودیان خارج است. که این امر خود شرایط ایجاد عدم تمایل به تسلیم اظهارنامه مالیاتی را برای مودی ایجاد می کند. بدین ترتیب با ساده سازی قوانین و هم چنین فرم ها و فرآیندهای مالیاتی می توان در راستای کاهش جرایم مالیاتی اقدام نمود.

۶- فساد ماموران مالیاتی:

گاهی به دلیل میزان شیوع فساد مالی در ادارات مالیاتی، مامورین مالیاتی با وجود مهارت و اشراف به قوانین، برخورد

قاطعی با مودیان خلاف کار نداشته و شیوه های مطلوب خود را، برای وصول مالیات به کار می گیرند. بدین صورت که با تبانی با مودیان مالیاتی بخشی از مالیات مودی را در تشخیص مالیات عمداً کاهش داده و آن گاه مودیان آن بخش از مالیات را به خود ماموران مالیاتی پرداخت می کنند.

۷- عدم توجه به نیروی انسانی کارآمد:

در حال حاضر، اغلب فرآیندها از دیدگاه سازمان مالیاتی طراحی شده و کمتر توجهی به راحتی مودیان می شود که این امر خود، دلسردی مودیان جهت پرداخت مالیات را به دنبال خواهد داشت. همچنین کارمندان در اداره مالیات باید در ازای کارها و شیوه های جدیدی که ارائه می دهند، علاوه بر حقوق، پاداش هم دریافت کنند، که عدم توجه به این موضوع از سوی مدیران منجر به عدم رضایت در کارمندان شده و ممکن است منجر به بروز فساد مالی از ناحیه ماموران مالیاتی شود.

۸- عدم وجود پاداش و تنبیه متناسب با عملکرد مودیان:

عموماً مودیان مالیاتی به دو دسته تقسیم می شوند؛ مودیان قانون مدار که مطابق قانون و به نسبت سهم خود مالیات خود را پرداخت می کنند و مودیان خلاف کار که سازمان مالیاتی سعی می کند با اعمال سیاست های مختلف آن ها را وادار به پرداخت به موقع مالیات کند. با توجه به آن که مودیان قانون مدار از ایجاد هزینه و مشکل برای سازمان مالیاتی جلوگیری می کنند اما با این وجود، سازمان مالیاتی هیچ تشویقی برای مودیان قانون مدار قرار نداده تا از این طریق به تعداد روز افزون این دست از مودیان بپردازد.

۹- عدم وجود سیستم های اطلاعاتی از وضعیت اقتصادی روز جامعه:

متاسفانه با وجود آن که سیستم اطلاعات امور مالیاتی یک منبع مهم استراتژیک در سازمان و یک منبع عمده برای ارزش افزوده مطرح می شود اما بازهم این سیستم فاصله بسیار زیادی با اطلاعات روز جامعه دارد که همین امر راه های فرار مالیاتی را برای مودیان خلاف کار هموار می کند.

۱۰- بالا بودن نرخ های مالیاتی:

مطلعات نشان می دهد عدم تناسب نرخ های مالیات تعیین شده در یک بخش با ویژگی های اقتصادی در آن بخش منجر به بروز آسیب هایی در نظام مالیاتی می شود که از آن جمله می توان به انگیزه مودیان برای فرار مالیاتی و ورود به معافیت های غیر رسمی و کاهش در آمدهای مالیاتی اشاره کرد.

۱۱- نبود نرخ های یکسان در بخش های مختلف:

در هر نظام مالیاتی، روش های مختلفی برای تعیین میزان نرخ مالیات وجود دارد که اعمال نرخ های متعدد می تواند راه های فرار مالیاتی را برای مودیان باز کند. بدین شکل که  وجود نرخ های مالیاتی متعدد در قانون مالیات بر کالاها و خدمات سبب می شود که مودیان در معرفی کالای خود بر مبنای ارزش افزوده دچار خطاهای عمدی شده و یا با بیان برخی ویژگی ها کالای خود را در طبقه بندی غیر واقعی قرار دهند و از این طریق مالیات کمتری پرداخت کنند.

در ادامه بخوانید : وکیل اختلاف مالیاتی

گردآورنده : حقوق خوانِ معراج ، خانم حدیثه شهاب

برای درخواست وکیل در امور مالیاتی  با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید.

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن
بستن