سرقت

عدم اطلاع از کالای سرقتی

 

عدم اطلاع از کالای سرقتی

مأموران پلیس آگاهی بدجوری سفت و سخت در تعقیب مالخرهایی هستند که اموال مسروقه را می خرند و باعث می شوند تا زنجیره سرقت ها همچنان ادامه پیدا کند. طبیعی است که اکثر سارقان به این امید دست به سرقت می زنند که بتوانند مال مسروقه را در بازار آب کرده و پول تپلی به جیب بزنند. خب، پس به جای آنکه پلیس دائم منتظر بماند که سرقتی صورت بگیرد و بعد دنبال دزدها برود بهتر است که از همان اول کاری کند که بازاری برای فروش اموال مسروقه که مهم ترین انگیزه سرقت هاست وجود نداشته باشد و در این شرایط است که ما باید بدجوری حواسمان به جرم مالخری باشد. شاید خیلی از ما هنگام عبور از مناطقی که در آنجا اموال دست دوم می فروشند با قیمت های عجیب و غریب رو به رو شده ایم که گاهی حتی تا نصف یا یک سوم قیمت واقعی آن کالاست، در این وقت ها گاهی وسوسه قلقلک مان داده که آنها را بخریم اما یکهو به خودمان آمده ایم که نکند این اجناس دزدی باشند و بعد از خرید آنها ما هم به مالخری متهم بشویم و بعد از دستگیری سارق اصلی ما هم کت بسته راهی زندان شویم؟ اگر در چنین مواقعی این سؤال در ذهنتان می چرخد حتماً این گزارش را بخوانید.

ماده ای برای تمام مالخرها

ماده ۶۶۲ قانون مجازات اسلامی بیان می کند: هرکس با علم و اطلاع یا با وجود قراین اطمینان آورد به اینکه مال در نتیجه ارتکابسرقت به دست آمده، آن را به نحوی از آنها تحصیل یا مخفی یا قبول نماید یا مورد معامله قرار دهد به حبس از شش ماه تا سه سال و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد. این ماده مهم ترین منبع برای بررسی جرم مالخری و شرایط آن است.

جنس ارزان، اتهام مالخری

حالا بر می گردیم به مهم ترین سؤالمان، یعنی اینکه اگر جنسی را خریدیم و بعد جنس دزدی از آب در آمد آیا ما هم متهم به مالخری می شویم یا نه؟ خب، همان طوری که این ماده قانونی می گوید شخص در صورتی مرتکب جرم مالخری می شود که با توجه به شواهد و مدارک بداند جنسی که به دست آورده دزدی است و این یعنی اینکه شک و گمان مهم نیست اما اگر هنگام خرید از اوضاع و احوال و حتی تریپ و قیافه طرف مقابل شستتان خبردار شد که آن مال دزدی است و بعد آن را خریدید مرتکب جرم مالخری شده اید.
اگرچه ملاک مشخصی در مورد اینکه چطور می شود فهمید که مال دزدی است وجود ندارد اما برخی از شواهد و قراینی که می تواند به شما کمک کند که ماجرا بودار است یا اینکه مال سرقتی است، مثلاً این است که قیمت جنسی که خریده اید نسبت به قیمت واقعی بسیار پایین تر باشد، یا شخصی با استرس و عجله به سراغ شما می آید و آن جنس را برای فروش به شما پیشنهاد می کند و …
علاوه بر این در خیلی از شهرها مناطقی وجود دارند که معمولاً اجناس دزدی در آن نقاط به فروش می رسند، حال اگر شما با اطلاع از این امر برای خرید به این مناطق رفتید، دیگر نمی توانید ادعا کنید که من از سرقتی بودن این مال اطلاع نداشتم و اثبات این امر در دادگاه بسیار مشکل است. ما به شما پیشنهاد می کنیم که از این مناطق خرید نکنید تا در مظان اتهام قرار نگیرید.

 

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

نکته مهمی که در مورد این ماده قانونی وجود دارد این است که تنها خرید اموال دزدی یا همان مالخری، جرم نیست بلکه به طور کلی مداخله در مال مسروقه جرم است؛ به زبان ساده تر یعنی اینکه بر طبق این ماده هرکسی به هر نحوی، مال مسروقه را به دست آورده، مخفی یا قبول نماید یا مورد معامله قرار دهد مجرم محسوب می شود؛ به این ترتیب عنصر مادی جرم( عملی که ارتکاب می یابد) یکی از همین چهار مواردی است که در این ماده ذکر شده است.
با توجه به این ماده قانونی نیاز به گفتن نیست که روش به دست آوردن مال مهم نیست؛ به عنوان مثال ممکن است مال را امانت گرفته باشید یا به شما هدیه داده باشند یا اینکه آن را خریده باشید ولی در هر صورت اگر عمل شما با علم و آگاهی بوده باشد چه برای آن پول داده باشید ( مالخری) و چه مفت به دست آورده باشید مثلاً آن را امانت گرفته یا به شما هدیه داده باشند، مشمول این ماده می شوید.

بر علیه مالخر

هنگامی که سارق، مال ما را به مالخر فروخته تکلیف چیست؟
گاهی موضوع برعکس می شود، یعنی اینکه شما خودتان خدای ناکرده مالتان به سرقت می رود و آن وقت دزد بعد از دستگیری می گوید که اموال شما را به یک مالخر حرفه ای فروخته است در این مواقع تکلیف شما چیست؟ یعنی اینکه شما باید از چه کسی اموالتان را پس بگیرید؟
بر طبق قانون، سارق موظف است عین مال یا در صورتی که عین آن از بین رفته باشد، مثل آن یا قیمت آن مال را به مالباخته بدهد. برای دریافت مال از سارق هم نیازی به تقدیم دادخواست مجدد به دادگاه نیست چون قانون، دادگاه را موظف کرده است که اموال شما را از آقا یا خانم سارق پس بگیرد، پس در مواقعی که سارق دستگیر شده و مشخص می شود که اموال شما را نفروخته کارتان خیلی خیلی راحت است اما در مواردی که سارق، اموال سرقتی را به یک مالخر فروخته، آن وقت کار کمی پیچیده تر می شود و شما باید دادخواست استرداد ( پس گرفتن) اموال را از مالخر مطرح کنید که ممکن است تحت عنوان غضب بیان شود و در این مواقع مالخر موظف است مال شما را بازگرداند و در صورت نبود مال، مثل یا قیمت آن را پرداخت کند. در هر صورت سارق و مالخر هر دو ضامن هستند. در این خصوص باید افزود: هرکس به ناحق مال دیگری را تصاحب کند مکلف است آن را به صاحب واقعی خود بازگرداند و در این موارد کاری به علم یا عدم علم متصرف نداریم؛ البته این یک بحث کلی است و اگر می خواهید بیشتر بدانید بروید به مبحث غضب در قانون مدنی.

ترک خوردن مال دزدی

البته این نکته هم خیلی مهم است که آقای دزد یا مالخر بعد از دستگیر شدن تنها موظف به بازگرداندن کالای دزدیده شده به هر نحو نیستند بلکه آنها در برابر هرگونه عیب و نقصی که در این مدت بر مال وارد شده نیز مسؤول هستند؛ هرچند که آن عیب تنها به خاطر کار آنها نباشد.

آخر مجازات

قانون برای مالخران حرفه ای بیشترین میزان مجازات را در نظر گرفته است و در انتهای ماده ۶۶۲ گفته است: در صورتی که متهم، معامله اموال مسروقه را حرفه خود قرار داده باشد به حداکثر مجازات در این ماده محکوم می شود و این یعنی اینکه کار مالخرهای حرفه ای در آمده است و یک عمر باید آب خنک بخورند.
البته بررسی اینکه چه کسی به صورت حرفه ای مالخری می کند و چه کسی حرفه ای مالخر نیست جواب قاطعی ندارد و قانون بیشتر به امارات و قراین توجه می کند، یعنی ممکن است شما با آنکه برای بار اول مرتکب چنین عملی شده اید اما نتوانید اثبات کنید که به صورت حرفه ای این کاره نیستید و آن وقت با مجازات سنگینی رو به رو شوید و آن هم زمانی است که شما بعد از خرید یک مال مسروقه نمی توانید ثابت کنید که اولاً از مسروقه بودن آن بی اطلاع بوده اید و ثانیاً آن را برای استفاده شخصی نمی خواسته اید و مثلاً آن را برای فروش مجدد از سارق خریده اید.
البته قوی ترین دلیل برای این امر، تکرار عمل است اما در این مورد هم نمی شود به صورت کلی حکم داد؛ مثلاً اگر ما چند بار به طور اتفاقی با سارقین برخورد کردیم و اموالی را که دزدی است خریدیم، صرف تکرار خرید مال مسروقه، نمی توان گفت که حرفه ما مالخری است.
در صورتی که ندانیم مال سرقتی است و آن را خریداری کنیم چه حکمی دارد؟
همان طور که قبلاً گفتیم علم و اطلاع از سرقتی بودن، شرط تحقق این جرم است و شخصی که بدون اطلاع و آگاهی اقدام به خرید می کند مشمول این جرم نیست ولی در عمل اثبات این امر مشکل است چون به عنوان مثال وقتی از منطقه ای که مشکوک است خرید می کنید، اثبات اینکه شما از سرقتی بودن اطلاعی نداشتید سخت است اما حتی اگر بتوانید ثابت کنید که شما روحتان هم از مسروقه بودن کالا بی خبر بوده است آن وقت حداقل بدبختی این است که باید آن کالا را به صاحبش برگردانید. پس با این شرایط توصیه ما این است که اگر حتی کمی احساس کردید که جنسی که یک فروشنده می فروشد بودار است آن را نخرید و برای خودتان دردسر و شر درست نکنید.

چشم در چشم مال خر

یکی دیگر از سؤالاتی که در مورد مالخری وجود دارد این است که اگر مال خویش را در خیابان نزد سارق یا مالخر دیدیم چه کنیم؟
خب در این مواقع بعضی ها که احساس می کنند زور بازو دارند خودشان اقدام می کنند که یا کتک می خورند و دست خالی بر می گردند یا طرف را له و لورده می کنند و اموال خود را پس می گیرند که آن وقت باز با شکایت مالخر با عنوان ضرب و جرح رو به رو می شوند و علاوه بر مجازات و پرداخت دیه، ممکن است در این گیر و دار دست آخر هم نتوانند ثابت کنند که این جنس همان اموال دزدیده شده آنهاست.
در این شرایط، بهترین کار این است که سریعاً به ۱۱۰ زنگ بزنید و مالخر را به مأمورین معرفی کنید سپس مأموران وضعیت موجود را صورتجلسه می کنند و شما اگر مدارکی داشته باشید ضمیمه می کنید؛ مثلاً اگر گوشی تلفن همراهتان را دزدیده اند، با ارائه کارتن و تطبیق آن با سریال گوشی، آن را در اختیار مأموران می گذارید و پس از صورتجلسه، خودتان یا مأموران کلانتری دعوای مربوطه را در دادسرا مطرح می کنید و پس از آن، موضوع مراحل قانونی خود را طی می کند.
اما اگر از محل اختفای مالخرها یا سارقان مطلع شدید بهتر است اول به دادسرا بروید و با تشکیل پرونده در آنجا تقاضای رسیدگی کنید و پس از آن با کلانتری با حکم ورود به منزل یا انبار یا … که از دادسرا دریافت می کند وارد محل می شود و اموال را توقیف می کند.

 

بعد از پیدا شدن اموال مسروقه تان در نزد سارق یا مالخر شما در شکایت خود باید چه قیمتی برای جنس ربوده شده درخواست کنید، قیمت آن جنس هنگام سرقت یا قیمت فعلی آن را؟
در این مورد به اصطلاح حقوقدان ها قیمت حین الادا ملاک است، یعنی قیمت همان روزی که اموال یا قیمت آن را مطالبه می کنید، به عبارت دیگر یعنی همان روزی که اموال را تحویل می گیرید؛ به عنوان مثال اگر مال سرقتی طلاست، سارق یا مالخر باید بعد از شکایت شما و دستگیر شدن، قیمت همان روز تحویل را پرداخت کند و اگر طلا گران شده باشد باید قیمت فعلی را بپردازد. در صورتی که هنگام مطالبه، مال از مالیت( ارزش) افتاده باشد باید آخرین قیمت آن را بپردازد؛ به عنوان مثال اگر از شما فیروزه آمریکایی در سال ۸۶ سرقت شده است و شما اموال خود را در سال ۸۹ پیدا می کنید اما از شانس بد یا خوب شما، این نوع فیروزه در سال ۸۹ دیگر ارزشی ندارد و مالیت خود را از دست داده است، در این صورت باید آخرین قیمت مال در سال های پس از سرقت را دریافت کنید.
آیا سارق می تواند خودش مالخر باشد؟ یا اینکه مشمول ماده ۶۶۲ قانون مجازات قرار گیرد؟
از فلسفه وضع این ماده بر می آید که پاسخ منفی است و این ماده مربوط به کسانی است که در واقع محرک پشت پرده اکثر سرقت ها هستند چون در مورد خود سارق به اندازه کافی ماده قانونی داریم. همچنین ماده گفته با « علم و اطلاع» نسبت به مسروقه بودن مال، که این خود قرینه ایست بر اینکه نظر قانون گذار معطوف به اشخاصی غیر از سارقین است. این مسأله در یکی از آرای دیوان عالی کشور در مورد اختفای مال توسط سارق تأیید شده است ولی نمی توان گفت که از سایر موارد نیز مستثناست؛ مثلاً اگر مال را برای فروش ببرد و دستگیر شود، علاوه بر جرم سرقت، جرم فروش مال مسروقه را نیز مرتکب شده است. پس باید توجه کرد که سارق مالخر نمی شود ولی ممکن است به دلیل نوع دیگری از مداخله محکوم شود.

سنگین تر از دزدی

در کشور ایران اگرچه مداخله در اموال مسروقه و از جمله مالخری جرم سنگینی محسوب می شود اما در برخی کشورها و از جمله انگلیس مجازات مالخرها یعنی کسانی که در اموال مسروقه مداخله می کنند بسیار سنگین تر از سارقان است. در قوانین بریتانیا حداکثر مجازات سرقت ده سال حبس است در حالی که حداکثر مجازات مداخله در اموال مسروقه ۱۴ سال حبس است.

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید

وکیل مشاوره حقوقی

حتما بخوانید :

وکیل اتهام سرقت

برچسب ها

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن