ثبت احوال

رضایت محضری

رضایت محضری

نظریه ۱۷۷۰/ ۷- ۲۲/ ۳/ ۱۳۸۱: عدول از گذشت در امور کیفری طبق ماده ۲۳ قانون اسلامی مسموع نیست و این امر در تمام مراحل صادق است، اعم از اینکه گذشت شاکی یا شکات در مرحله بدوی ارائه شود یا مراحل دیگر و اعم از اینکه رسمی یا عادی و در کلانتری و مرجع قضایی باشد یا خارج از آن. بدیهی است در صورتی که شاکی یا شکات گذشت خود را منکر و آن را نفی کرده باشند و گذشت‏نامه از جانب طرف مقابل تقدیم شده باشد، دادگاه به اصالت آن رسیدگی کرده و در صورت احراز صحت آن، به آن ترتیب اثر خواهد داد.
آیا شاکی بعد از رضایت می تواند رضایت خود را پس بگیرید
نظریه ۷۱۳۹/ ۷- ۲۵/ ۹/ ۱۳۸۳: بررسی اعتبار رضایتنامه، اعم از رسمی یا عادی بر عهده قاضی‌ای است که پرونده تحت نظر او جریان دارد و در حال رسیدگی است. عدول از گذشت در امور کیفری به صراحت ماده ۲۳ قانون اسلامی مسموع نیست بنابراین در صورت ارائه هر نوع رضایتنامه توسط متهم یا محکوم‌علیه و انکار و نفی آن توسط شاکی یا محکوم‌له، قاضی پرونده موضوع را راسا بررسی کرده و به اصالت رضایتنامه رسیدگی می‏‌کند. در صورت احراز صحت آن، به آن ترتیب اثر خواهد داد.

جرائم در یک دسته بندی عمده به دو نوع قابل گذشت و غیرقابل گذشت تقسیم می شوند. جرائم قابل گذشت به جرائمی گفته می شود که قانونگذار به لحاظ رعایت مصالح اجتماعی یا خانوادگی جنبه خصوصی آنها را بر جنبه عمومی شان برتری داده است و تعقیب آنها موکول به شکایت شاکی است. حتی پس از اعلام شکایت نیز شاکی حق دارد از تعقیب متهم صرف نظر کند. بنابراین با اعلام گذشت او، تعقیب متهم متوقف خواهد شد. جرائمی قابل گذشت به شمار می روند. برعکس، در جرائم غیرقابل گذشت اعلام شکایت یا گذشت شاکی تأثیری در امر تعقیب و نماینده جامعه (دادستان) مکلف است به محض اطلاع، متهم را تحت تعقیب قرار دهد. البته باید توجه داشت که در جرائم غیرقابل  گذشت اعلام رضایت شاکی در اخذ تصمیم نهایی دادگاه درباره متهم، با رعایت شرایطی که به آنها خواهیم پرداخت موثر خواهد بود. از جمله این جرائم عبارتند از : شرب خمر، کلاهبرداری، قتل عمدی، سرقت، مزاحمت تلفنی و ….

صلح و سازش در جرائم قابل گذشت :

در جرائم قابل گذشت یعنی جرائمی که با گذشت شاکی و متضرر از جرم تعقیب، رسیدگی یا اجرای حکم متوقف می شود، گذشت باید به صراحت و بدون هیچ گونه قید و شرطی باشد. بنابراین به گذشت مشروط و معلق در مراجع قضایی ترتیب اثر داده نخواهد شد. برای مثال شخص (الف) از شخص (ج) به عنوان فحاشی شکایت می کند ولی با وساطت آشنایان و فامیل ها از شکایت خود صرف نظر می کند. پس در رضایت نامه می نویسد که اگر (ج) تعهد کند که دیگر برای او ایجاد مزاحمت نمی کند و به او ناسزا نخواهد گفت، حاضر است رضایت دهد. به این گونه سازش –نامه ها که دارای قید و شرط است، در دادسرا و دادگاه ترتیب اثر داده نمی شود زیرا رضایت (الف) بسته به آن است که (ج) متعهد گردد در آینده مرتکب عمل مورد نظر شخص (الف) نخواهد شد. از این رو اعلام رضایت باید بدون هیچ گونه ابهام و قید و شرط باشد.

مسئله دیگر آن است که معمولاً شهروندان محترم با تفاوت های موجود بین مسایل کیفری و مدنی کاملاً آشنا نیستند و در نتیجه در هنگام تنظیم سازش نامه ها به آنها توجه نمی نمایند. فرض کنیم شخص (الف) شیشه اتومبیل شخص (ج) را با سنگ شکسته است و پس از تعقیب متهم در دادسرا شخص (ج) اعلام رضایت میکند و می گوید از (الف) شکایت کیفری ندارد. در این مورد باید توجه داشت که این اعلام رضایت فقط بر عدم دریافت خسارت، وی را تحت تعقیب قرار دهد. در اینگونه موارد چنانچه مقصود شاکی از اعلام رضایت در هر دو جنبه کیفری و مدنی موضوع باشد، یا اینکه شاکی پس از دریافت خسارت، رضایت خود را (مبنی بر عدم اعمال مجازات کیفری متهم) اعلام کرده باشد، مراتب باید به طور کامل در متن سازش نامه آورده شود. مثلاً (…و هیچگونه ادعای کیفری و مدنی از ایشان ندارم).

نکته دیگر آنکه پس از اعلام گذشت، شاکی دیگر نمی تواند از گذشت خود خود برگردد و دوباره تقاضای تعقیب کند چون پس از اعلام گذشت (در جرائم قابل گذشت)، امر تعقیب ممکن نخواهد بود.

شاکیان متعدد :

هرگاه متضررین از جرم متعدد باشند، تعقیب جزایی با شکایت هر یک از آنها شروع می شود ولی موقوف شدن تعقیب، موکول به گذشت همه کسانی است که شکایت کرده اند. باید توجه داشت که حق گذشت، در صورت فوت شاکی به ورثه او خواهد رسید و در صورت گذشت همگی وراثت تعقیب، رسیدگی یا اجرای مجازات موقوف می شود.

صلح و سازش با متهم در جرائم غیرقابل گذشت :

برخلاف دعوی خصوصی که متعلق به زیان دیده ار جرم است، دعوی عمومی حق مدعی العموم یا دادستان می باشد در نتیجه دادستان یا هر مقام قضایی دیگری که عهده دار امر تعقیب است، مکلف می باشد دعوی عمومی را به جریان انداخته و تا رسیدن به نتیجه نهایی آن را پیگیری کند. بنابراین امکان صلح و سازش بین دادسرا و دادگاه با متهم وجود ندارد.

اما در جرائم غیرقابل گذشتی که شاکی خصوصی نیز وجود دارد (مانند سرقت، کلاهبرداری، خیانت در امانت و…)، اعلام گذشت شاکی در تخفیف مجازات متهم مۆثر می باشد، این تأثیر در دو حالت متصور است : یکی قبل از صدور حکم قطعی و دیگری پس از صدور حکم قطعی.

اثر گذشت شاکی در جرائم غیرقابل گذشت قبل از صدور حکم قطعی :

مقصود از حکم قطعی حکمی است که قابل اجراست (با کمی تسامح می توان این تعریف را پذیرفت). هرگاه قبل از قطعی شدن حکم شاکی اعلام رضایت کند، به موجب بند ۱ ماده ۲۲ قانون مجازات اسلامی دادگاه می تواند مجازات متهم را تخفیف دهد یا نوع مجازات را تغییر دهد. برای مثال به جای حبس او را به پرداخت جزای نقدی محکوم کند.

رضایت در پرونده کیفری چیست

وقتی قصد دارید دعوایی را مطرح کنید اول بررسی کنید چه هزینه‌های زیادی را بر دوش شما خواهد گذاشت اما از هزینه ها که بگذریم طرفین باید برای اثبات ادعای خود وقت و اعصاب و روان خود را هم برای اثات آن بگذارند که این دغدغه مهمتر از پول و هزینه است لذا در این میان روش های زیادی وجود دارد که جلوی هزینه‌های مادی و معنوی گرفته شود. قانون چنین مواردی را نیز در این زمینه پیش‌بینی کرده است، جهت آشنایی با آنه با ما همراه شوید

ابتدای امر این مطلب را بدانید که دعواها در قانون به دو دسته تقسیم می‌شوند

اول دعواهای قابل گذشت :شامل شکایاتی می شود که می توان گذشت کرد یعنی اینکه با رضایت شاکی پرونده مختومه شده و طرف مقابل شما پیگرد قانونی نمی شود و برای او قرار موقوفی تعقیب صادر می گردد

دوم : شامل دعواهایی است که نمی‌توان نادیده گرفت.

توضیح مختصری درباره جرایم قابل گذشت

به جرائمی گفته می‌شود که صرفا جنبه خصوصی دارند یعنی اینکه با شکایت شاکی شروع می شود و با رضایت وی فرد خطا کار، مورد پیگرد قرار نمی‌گیرد. همچنین در این جرایم به محض اینکه شاکی اعلام گذشته کند، تعقیب متهم یا رسیدگی به پرونده متوقف می‌شود.

مثال : توهین، افترا، فحاشی، ..
جرائم غیر قابل گذشت

در جرایم غیرقابل گذشت این مساله برعکس است، یعنی شکایت یا گذشت شاکی تأثیری در تعقیب متهم ندارد و نماینده جامعه یعنی همان دادستان دست از سر متهم یا مجرم بر نمی‌دارد. البته در این مورد هم اعلام رضایت شاکی در رای اثر دارد اما باعث متوقف شدن رسیدگی نمی‌شود. جالب است بدانید که درهر دوی این جرایم موضوع صلح و سازش مطرح است.

وقتی جرم قابل گذشت باشد

گفتیم جرایم قابل گذشت آن‌هایی هستند که با گذشت شاکی مجرم دیگر تعقیب نمی‌شود یا رسیدگی و اجرای آن متوقف می‌شود، و اگر کسی که می‌خواهد گذشت کند باید این را بداند که گذشت باید با صراحت و بدون هیچ‌گونه قید و شرطی باشد و در قانون به گذشتی که مشروط و معلق باشد ترتیب اثر داده نمی شود. یعنی اگر فرد حین رضایت دادن از مجرم تعهد بخواهد که دیگر این کار را انجام ندهد، دادسرا و دادگاه این رضایت را نمی‌پدیرند بلکه رضایت باید بدون قید و شرط باشد.

وقتی پای چند شاکی در میان باشد

گاهی پیش می‌آید که یک فرد چند شاکی دارد، در این مورد هر کدام که شکایت کنند تعقیب جزایی شروع می‌شود یعنی حتی اگر یک نفر هم شکایت کند، متهم تحت تعقیب قرار می‌گیرد اما متهم برای رضایت باید دل همه را به دست بیاورد و همه کسانی که شکایت کرده‌اند باید رضایت دهند تا تعقیب متوقف شود. حالا اگر کسی که شاکی است فوت کند تکلیف چیست باید توجه داشته باشید که حق گذشت، در صورت فوت شاکی به ورثه او می‌رسد و در صورت گذشت همگی وراث است که تعقیب، رسیدگی یا اجرای مجازات از بین می‌رود.

وضعیت رضایت شاکی در جرایمی که قابل گذشته نیست

مواردی که در بالا مطرح شد وقتی بود که جرم جنبه خصوصی داشت یا همان قابل گذشت بود اما در صورتی که جرم از نظر قانون غیرقابل گذشت باشد آیا باز هم رضایت شاکی تاثیری دارد یا خیر

در جرائم غیر قابل گذشت دادستان رو در روی متهم یا مجرم قرار دارد و مکلف است که علیه او پرونده را به جریان بیندازد و تا زمانی که به نتیجه نهایی برسد، آن را پیگیری کند. بنابراین امکان صلح و سازش بین دادسرا و دادگاه با متهم وجود ندارد. اما از آنجایی که در این دعواها نیز شاکی خصوصی وجود دارد، اعلام رضایت و گذشت شاکی در تخفیف مجازات متهم مؤثر است.البته این تخفیف ممکن است قبل از صدور حکم قطعی یا پس از صدور این حکم اعمال شود.

مثالی در این مورد می زنیم که بهتر و بیشتر بدانید

اگر شما با فردی تصادف کنید و وی دجار صدمه بدنی شود مثلا دست یا پای او بشکند یا هر صدمه دیگر ی ببیند و شاکی در روند تحقیقات یا همان دادسرا نسبت به شما رضایت بدهد باز هم پرونده شما بسته نخواهد شد برای جنبه خصوصی قرار موقوفی صادر می شود ولی برای جنبه عمومی آن، پرونده برای مجازات به دادگاه جزایی ارسال خواهد شد

گذشت شاکی قبل از صدور غیر قطعی

بهتر است در ابتدا منظور از حکم و حکم غیر قطعی و قطعی را بدانیم

حکم :وقتی مجرم در دادگاه جزایی به پرداخت جریمه یا حبس یا شلاق بابت جرمی که انجام داده است بشود یعنی علیه او حکم صادر شده است

حکم غیر قطعی : حکمی که توسط دادگاه جزایی صادر می شود قبل از ابلاغ و قبل از پایان وقت ۲۰ روز اعتراض به تجدید غیر قطعی محسوب می شود

حکم قطعی : وقتی حکم صادره به طرفین ابلاغ بشود و وقت اعتراض آن تمام بشود و یا به ان اعتراض شود و در تجدید نظر هم حکم دادگاه قبلی تایید شود که قابل اجراباشد حکم قطعی گفته می شود

حال اگر قبل از قطعی شدن حکم شاکی رضایت بدهد و این مورد را نیز اعلام کند، مجرم باید درخواست تخفیف مجازات به دادگاه جزایی بدهد و دادگاه می‌تواند حکم را تغییر یا تخفیف دهد، ‌مثلا اگر برای مجرم مجازات حبس را در نظر گرفته است،‌آن را به جزای نقدی تبدیل کند.
برای,رضایت,محضری,وکیل,تهران,مشاوره,حقوقی,تلفن,جهت
رضایت پس از حکم قطعی و اجرای آن

فرض کنیم شخصی به اتهام سرقت تحت تعقیب قرار دارد و پس از رسیدگی، به تحمل یک سال حبس محکوم شده است اما پس از گذشت یک ماه از مدت حبس، موفق می‌شود از شاکی رضایت بگیرد. براساس قانون در چنین مواردی یعنی زمانی که مجرم موفق به کسب رضایت از شاکی می‌شود، می‌تواند از دادگاهی که برایش این حکم را صادر کرده است تقاضای تخفیف کند. در این صورت دادگاه به درخواست محکوم در وقت فوق‌العاده به این موضوع رسیدگی می‌کند در بیشتر موارد هم تخفیف را در مجازات مجرم و براساس قانون در نظر می‌گیرد.

برای نوشتن رضایت نامه بهتر است طرفین بدانند

در این‌باره بد نیست بدانید که

بعضی افراد تفاوت میان مسایل کیفری و مدنی را نمی‌دانند و در صلح و سازش به آن توجه نمی‌کنند. این موضوع را با یک مثال روشن می‌کنیم. فرض کنید شخص (الف) شیشه اتومبیل شخص (ب) را با سنگ شکسته و کار به دادگاه و دادسرا رسیده است، حالا (ب) اعلام رضایت می‎کند و می‌گوید از (الف) شکایت کیفری ندارد. در این مورد باید توجه کنید که معلوم نیست شاکی اصلا خسارت را نمی‌خواهد یا حاضر از بعد از دریافت خسارت رضایت دهد،

و نکته دیگر اینکه

امکان دارد متهم بعد از رضایت شاکی، مدعی شود و به قول معروف دست پیش را می‌گیرد که پس نیفتد، لذا برای جلوگیری از بروزاین مشکل حتما در پایان برگه سازش قید کنید که ضما «آقای/خانم…… نیز اعلام می‌دارد که او نیز از آقای(شاکی)شکایتی نداشته و در این پرونده ادعایی نسبت به یکدیگر ندارند.» و هیچگونه ادای کیفری و مدنی از ایشان ندارم و هر دو زیر رضایت نامه را امضا کنید در سازش‌نامه حتما باید این موارد مشخص به‌طور کامل در متن سازش‌نامه آورده شود.

مهم است بدانید

بعد از سازش و گذشت نمی‌توانید از گذشت خود خود برگردید و دوباره تقاضای تعقیب کنید چون پس از اعلام گذشت البته در جرایم قابل گذشت، دیگر ممکن نیست که تعقیب از سر گرفته شود.

نمونه سازش‌نامه

در انتها اگر قصد گذشت کردن و سازش را دارید باید چنین فرمی را پر و به دادسرا یا دادگاه ارایه کنید:

ریاست محترم شعبه……

باسلام

احتراماً، اینجانب…… شاکی پرونده کلاسه……..که تحت‌ عنوان………(فحاشی و…) از آقای/خانم……شکایت کرده بودم، با توجه به مذاکرات اصلاحی و وساطت ریش سفیدان محل، بدین‌وسیله منجزا (بدون هیچ قید و شرطی) رضایت خود را اعلام می‌کنم و هیچ‌گونه شکایتی از ایشان در امر کیفری ندارم.

رضایت محضری

وکالت و مشاوره حقوقی و کیفری در تهران ومشهد 
تماس۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰
آدرس: تهران- فلکه دوم صادقیه- برج گلدیس- طبقه۶- واحد ۶۰۹

آدرس : مشهد – بلوار سجاد – بین سجاد ۱۲و چهارراه بزرگمهر – مجتمع اداری ترنج – طبقه ۵ – واحد ۵۰۳

لطفا قبل از مراجعه تماس بگیرید

 

 

برچسب ها
بستن
بستن