نفقه

دادخواست مطالبه نفقه زوجه و اولاد

دادخواست مطالبه نفقه زوجه و اولاد

شرایط تحقق نفقه

ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی اشعار می‌دارد که در عقد دائم نفقه زن به عهده شوهر است. لذا در عقد نکاح منقطع (صیغه) شوهر الزامی به پرداخت نفقه ندارد؛ مگر اینکه در شرط ضمن عقد منقطع پرداخت نفقه شرط شده باشد.

حسب ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی، هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود.

نفقه زن در عقد منقطع (موقت)

در عقد منقطع شوهر ملزم به پرداخت نفقه نیست مگر اینکه شرط شده باشد یا آن که عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.

نفقه زن مطلقه

نفقه مطلقه رجعیه در زمان عده بر عهده شوهر است مگر اینکه طلاق در حال نشوز واقع شده باشد اما اگر عده از جهت فسخ نکاح یا طلاق بائن باشد زن حق نفقه ندارد مگر در صورت حمل از شوهر خود که در این صورت تا زمان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت.

نفقه اولاد

بر اساس ماده ۱۱۹۰ قانون مدنی، نفقه اولاد به عهده پدر است. چه این که پدر حضانت را به عهده داشته باشد یا اینکه حضانت بر عهده مادر یا شخص دیگری باشد، پرداخت نفقه فرزند که به طور عمده شامل مسکن، لباس، خوراک و نیازهای درمانی است، به عهده پدر است که در صورت خودداری از پرداخت (با وجود داشتن استطاعت مالی) طبق ماده ۵۳ قانون حمایت از خانواده، جرم بوده و در صورت شکایت ذی‌نفع، دادگاه او را به حبس تعزیری درجه ۶ ( ۶ ماه تا دو سال ) محکوم می نماید.

مراحل قانونی دادخواست مطالبه نفقه زوجه و اولاد

در اینجا دو بحث مطالبه نفقه حال و مطالبه نفقه گذشته مطرح می شود. در صورتی که زن درخواست مطالبه نفقه حال خود را از مرد داشته باشد، می تواند شکایت خود را در شکوائیه تنظیم نموده و به دادگاه ارائه نماید. دادگاه شکایت زوجه را بررسی می کند و در صورت اثبات عدم پرداخت نفقه از سوی مرد، زوج محکوم و ملزم به پرداخت نفقه خواهد شد و در صورت امتناع از اجرای حکم، حکم کیفری و زندان برای وی صادر می شود.

اما در صورتی که زن درخواست پرداخت نفقه گذشته خود از سوی مرد را داشته باشد، باید دو نسخه دادخواست تنظیم نموده، درخواست خود را در آنها شرح داده و به میزان مبلغی که از نفقه مد نظرش است، تمبر ضمیمه درخواست نماید و به دادگاه خانواده ارائه دهد. در این مورد زن می تواند هزینه دادرسی را نیز مطالبه کند. در صورتی که مرد توانایی پرداخت نفقه را نداشته باشد، اموال منقول و غیر منقولی جهت واگذاری به زن نداشته باشد و یا در نهایت مجبور به پرداخت نفقه نگردد، زن حق طلاق دارد. در این خصوص، قانونگذار در ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی می‌گوید که زوجه در هر حال می‌تواند برای نفقه‌ زمان گذشته خود اقامه دعوا کند و طلب او از بابت نفقه‌ مزبور طلب ممتاز بوده و در صورت افلاس یا ورشکستگی شوهر، زن مقدم بر غرما خواهد بود اما اقارب فقط نسبت به آتیه می‌توانند مطالبه‌ نفقه کنند.

نفقه زن مشروط به فقر یا تمکن مرد نیست. زن، اگر چه ثروتمند یا شاغل باشد، می‌تواند از شوهر نفقه بخواهد. در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه حسب ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی، زن حق خواهد داشت که از دادگاه تقاضای طلاق کند.

ضمانت اجرای الزام مرد به پرداخت نفقه چیست؟

ضمانت اجرای نفقه بر دو قسم است:

۱) ضمانت اجرای مدنی که باید به ترتیب ذیل عمل شود: اول الزام شوهر به اتفاق از طریق مراجع قضایی سپس در صورت عدم امکان الزام به تادیه نفقه، طلاق از طریق مراجع قضایی

۲) ضمانت اجرای کیفری که با توجه به قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات حاکم می تواند شوهری را که با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد از سه ماه و یک روز تا پنج ماه به حبس محکوم نماید.

نحوه اقامه دعوی حقوقی و کیفری مطالبه نفقه

بر اساس ماده ۱۱۱۱ قانون مدنی، زن می‌تواند در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه به محکمه رجوع کند. در این صورت محکمه میزان نفقه را معین و شوهر را به دادن آن محکوم خواهد کرد.

این ماده قانونی مسئولیت مدنی شوهر را در قبال عدم پرداخت نفقه بیان می‌کند و جواز قانونی برای مطالبه حقوقی نفقه توسط زن است

ماده ۱۱۰۶ : در عقد دائم نفقه زن به عهده شوهر است .

* در صورتیکه دادگاه حکم به سکونت زوجه در منزل جداگانه صادر نماید، زوج مکلف به پرداخت نفقه است و ترک آن جرم و قابل مجازات است .

* زندانی شدن زوجه فورس ماژور محسوب و مانع تمکین است، اماموجب عدم استحقاق نفقه نیست.

* اصل بر این است که زوجه در منزل زوج سکونت نماید. لذا در مواردی که شرط توافق در محل انتخاب سکونت برای زوجه مقرر شده است و چنین توافقی حاصل نشود تعیین تکلیف با دادگاه خواهد بود و بعد از تعیین محل به وسیله دادگاه اگر زوجه در محل تعیین شده سکونت ننماید ناشزه خواهد بود که در چنین شرایطی نفقه به زوجه تعلق نمی گیرد.

* با وقوع نکاح دایم، زوجه حق مطالبه نفقه و تعقیب را خواهد داشت.

* ترک انفاق متولد از زنا جرم بوده و مرتکب قابل تعقیب و مجازات است.

* عدم تمکین زوجه و عدم استطاعت مرد به پرداخت نفقه از موجبات صدور قرار اناطه نمی باشد.

* اگر مبلغی که زوج به عنوان نفقه به زوجه می پردازد به قدری باشد که کفاف تهیه مسکن و یا کرایه مسکن و خرید لباس و اثاث البیت و غذا را بنماید مشمول ترک انفاق نیست ولو نفقه یک روز باشد، اما اگر فقط مبلغی جزیی در حد کفاف غذا و مخارج روزانه به زوجه بپردازد بدون تهیه مسکن و اثاث و لباس و سایر شقوق و جزییات اموری که انفاق قانونی محسوب می شوند اقدام زوج مشمول ترک انفاق است و جنبه جزایی هم موکول به عدم پرداخت نفقه حال است ( ولو یک روز ) و اما مطالبه نفقه ایام گذشته( ولو روز گذشته ) جنبه کیفری ندارد.

در ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده مقرر شده است که هر کس با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب‌النفقه امتناع کند، به حبس تعزیری درجه شش ( ۶ ماه تا دو سال ) محکوم می شود.

قانونگذار در این ماده قانونی نیز مسئولیت کیفری شوهر را وقتی که از پرداخت نفقه استنکاف کند، بیان داشته است. باید به این موضوع توجه داشت که دادگاه هنگامی شوهر را به دادن نفقه ملزم خواهد کرد که رابطه زوجیت محرز باشد و شوهر نتواند عدم تمکین زن را ثابت کند.

بنابراین در دعوی مطالبه نفقه، اثبات زوجیت با ارایه عقدنامه یا مدرکی دیگر به عهده زن و اثبات عدم تمکین زن به عهده شوهر است. با این حال، زنی که مدعی دریافت نفقه است، باید ثابت کند که همسر دائمی مرد است و اگر مرد برای فرار از پرداخت نفقه منکر زوجیت شود یا دعوی عدم تمکین همسرش را مطرح کند، باید این موضوع را در دادگاه اثبات کند. در غیر این صورت محکوم به تأدیه نفقه خواهد شد.

نفقه اولاد

طبق ماده ۶ قانون حمایت خانواده، « مادر یا هر شخصی که حضانت طفل یا نگهداری شخص محجور را به اقتضای ضرورت بر عهده دارد، حق اقامه دعوی برای مطالبه نفقه طفل یا محجور را نیز دارد. در این ‌ صورت، دادگاه باید در ابتداء ادعای ضرورت را بررسی کند. »

بر اساس این ماده، فردی که حضانت را بر عهده دارد، لزوماً همان شخصی نیست که تکلیف پرداخت نفقه کودک را عهده‌دار است. حضانت و نفقه دو موضوع جداگانه هستند. ممکن است حضانت بر عهده مادر باشد اما پدر همچنان وظیفه پرداخت نفقه را بر عهده داشته باشد.

در تبصره ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، نفقه فرزندان ناشی از تلقیح مصنوعی یا کودکان تحت سرپرستی مشمول مقررات قانون مذکور می باشد.

در صورتی که پدر زنده باشد، معمولاً تکلیف پرداختن نفقه فرزند بر عهده او است. ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی در این خصوص می‌گوید: « نفقه‌ اولاد بر عهده‌ پدر است و پس از فوت پدر یا عدم قدرت او به انفاق به عهده‌ اجداد پدری است با رعایت الاقرب ‌فالاقرب. در صورت نبودن پدر و اجداد پدری یا عدم قدرت آنها، نفقه بر عهده‌ مادر است. هر گاه مادر هم زنده یا قادر به انفاق نباشد با رعایت الاقرب‌ فالاقرب به عهده‌ اجداد و جدات مادری و جدات پدری واجب‌النفقه است و اگر چند نفر از اجداد و جدات مزبور از حیث درجه‌ی اقربیت مساوی باشند نفقه را باید به حصه‌ مساوی تأدیه کنند. »

اگر فرزندی علیه پدر خود در دادگاه خانواده طرح دعوی نمود، در رابطه با تعیین میزان نفقه دو راه حل وجود دارد: ۱٫ پدر و اولاد با هم به توافق می‌رسند و یا این‌که ۲٫ تعیین میزان نفقه برعهده کار‌شناس است. کار‌شناس معمولاً با توجه به وضعیت اجتماعی پدر (هرچه قدر وضع اجتماعی پدر بهتر باشد بالتبع میزان نفقه بیشتر خواهد بود) و نیازهای فرزند میزان نفقه را مشخص می‌کند که پدر موظف به پرداخت آن است. لازم به ذکر است در مواردی که نفقه بر عهده پدر است، مادر می‌تواند از جانب فرزند خود برای مطالبه آن اقامه دعوا کند.

پرداخت نفقه فرزند فقط تا رسیدن به سن رشد نیست، بلکه اگر فرزند منبع مالی نداشته باشد و نتواند معیشت خود را فراهم کند، پدر و نیز دیگر اشخاص یاد شده (در صورت داشتن توانایی مالی) ملزم به تأمین مخارج فرزند کبیر هستند.

برگ دادخواست به دادگاه عمومی

مشخصات طرفین نام نام خانوادگى نام پدر شغل  

محل اقامت

شهر – خیابان -کوچه –  شماره –پلاک

خواهان

مشخصات زوجه
خوانده مشخصات زوج
وکیل یا نماینده قانونى گروه وکلای معراج
تعیین خواسته وبهای آن

تقاضای مطالبه نفقه خود و فرزندان از قرار ماهیانه مبلغ ……….. ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی

دلایل ومنضمات دادخواست کپی مصدق: ۱٫ سند ازدواج ۲٫ شناسنامه ۳٫ ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری ۴٫ وکالتنامه وکیل
 

ریاست محترم مجتمع قضایی خانواده ……

باسلام

احتراماً به استحضار می رسانم:

۱٫ خانم ………….. فرزند ………… به موجب سند نکاحیه شماره ………….. مورخ …………….. در دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره………. حوزه ثبتی ……… به عقد دایم خوانده محترم آقای …… درآمده است و دارای ……….. فرزند مشترک دختر/ پسر …… ساله می باشم.

۲٫ خوانده محترم مدتی است منزل مشترک را ترک نموده و از پرداخت نفقه بنده و فرزند/ فرزندان مشترک امتناع می نماید و به لحاظ شرایط اقتصادی موجود در تامین هزینه های زندگی فرزند/ فرزندان در مضیقه می باشم.

۳٫ از آنجا که طبق مواد ۱۱۰۸، ۱۲۰۶ و ۱۱۹۹ قانون مدنی نفقه زوجه و فرزندان به عهده زوج می باشد لذا با تقدیم دادخواست و مستندات مربوطه از مقام محترم قضایی صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت نفقه خود و فرزندانم مورد استدعاست.

 

                                                                                                  محل امضاء مهر انگشت  

 

 

حتما بخوانید:

شرایط تحقق نفقه

برچسب ها

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن