دعاوی بانکی و موسسات مالی اعتباریمقالات حقوقی

بانکداری الکترونیکی و جرایم مرتبط با آن

امروزه بانک ها برای ارائه خدمات خود از وسایلی چون دستگاه های خودپرداز، تلفن، اپلیکیشن های موبایلی، تلویزیون های هوشمند، اینترنت و سایر وسایل الکترونیکی استفاده می کنند.

از این رو در تعریف بانکداری الکترونیک می توان گفت، بانکداری برخط ( الکترونیکی)  عبارت است از فراهم آوردن امکاناتی برای کارمندان بانک و مشتریان در ارائه و دریافت خدمات بانکی و بین بانکی در سراسر دنیا.

در پژوهش پیش رو ضمن آشنایی اجمالی با مفهوم بانکداری الکترونیکی، به بررسی جرایم مرتبط با این نوع بانکداری نیز می پردازیم: 

بانکداری الکترونیکی امکاناتی را برای مشتریان فراهم می آورد تا بتوانند ۲۴ ساعته و بدون نیاز به حضور فیزیکی در محل شعبه از طریق کانال های ایمن و با اطمینان عملیات بانکی دلخواه خود را انجام دهند. مهم ترین کانال های ایمن در بانکداری الکترونیکی عبارتند از : رایانه های شخصی، تلفن های همراه و ثابت، دستگاه های خودپرداز و …

بهتر است بخوانید : مشاوره حقوقی فناوری اطلاعات

ارائه خدمات بانکداری الکترونیکی در سه سطح:

۱٫ اطلاع رسانی:

این سطح ابتدایی ترین سطح از خدمات الکترونیکی است که در آن بانک اطلاعات مربوط به خدمات و عملیات بانکی خود را از طریق شبکه های عمومی و خصوصی معرفی می کند.

 ۲٫ارتباطی:

( این سطح از خدمات بانکداری بر خط امکان انجام مبادلات بانکی را از طریق ابزارهای مناسب فراهم کرده است  )

۳٫تراکنشی:

( در این سطح مشتری قادر خواهد بود با استفاده از یک سیستم امنیتی کنترل شده فعالیت هایی از قبیل صدور چک، انتقال وجه و سایر موارد اینچنینی را انجام دهد ) .

مهم ترین جرایم مرتبط با بانکداری الکترونیکی :

 

۱- جعل :

جعل شامل دو نوع جعل پول الکترونیکی و جعل در عنوان می شود.

جعل پول الکترونیکی :  با وجود دستگاه های نوین و اسم رمزی که در پول الکترونیکی به کار می رود امکان کشف جعل در پول الکترونیکی نسبت به پول کاغذی بسیار آسان تر است اما با این وجود نیز نمی توان گفت به طور کلی امکان جعل پول الکترونیکی به هیچ وجه امکان پذیر نیست. به عنوان مثال ممکن است شخص برای تبدیل پول به ارز اقدام به جعل پول اکترونیکی نماید و این امر زمانی مشخص شود که متصدی با دو یا چند پول الکترونیکی که شماره سریال واحدی دارند مواجه شود.

جعل در عنوان :  منظور از جعل در عنوان این است که شخص با استفاده از اطلاعات شخصی مشتری اقدام به انجام اعمال مجرمانه ای همچون کلاهبرداری می کند. بدین شکل که کلاهبردار با بدست آوردن مشخصه های فردی مشتری از قبیل نام، نام خانوادگی، شماره ملی و شماره حساب یک ایمیل به بانک ارسال کرده و اطلاع می دهد که کارت اعتباری وی مفقود شده و درخواست کارت اعتباری جدید به نشانی محل سکونت خود می کند .

۲- پولشویی :

به عقیده برخی صاحب نظران بانکداری الکترونیک بستر مناسبی را برای رواج پدیده پولشویی در اختیار پول شویان قرار داده است. در عین حال لازم است گفته شود بانکداری الکترونیک تنها در شرایطی بستری مناسب برای رواج پدیده پولشویی است که به نحو غیر ایمن ارائه شود  که در این صورت می توان اینچنین گفت که در بانکداری برخط پول شویی از دو طریق مستقیم و غیر مستقیم انجام می گیرد.

در روش مستقیم مرتکب با استفاده از جعل امضای دیجیتال[۱] و از طریق اینترنت با بانک ارتباط مستقیم گرفته و بدون نیاز به حضور فیزیکی در بانک ها یا موسسات مالی افتتاح حساب می کند و با ارائه اطلاعات هویتی غیر از هویت اصلی خود مراحل پولشویی را انجام می دهد. اما در روش غیر مستقیم که اغلب پولشویی ها به جهت سهولت در انجام در سیستم بانکداری الکترونیک از این طریق انجام می گیرد، فرد از رابطه مستقیم با بانک اجتناب کرده و به هدف نهایی خود می رسد.

پولشویی به سه روش بانکداری الکترونیکی را تهدید می کند :

 

– افتتاح حساب با استفاده از اینترنت بدون ارائه هویت مشتری :

مقررات بین المللی و داخلی، بانک ها را موظف می کند هرگونه تراکنش مشکوک را گزارش دهند. اما پولشویان به راحتی می توانند از چنین محددیتی از طریق امکاناتی که بانکداری الکترونیک در اختیار آن ها می گذارد از این حدودیت ها فرار کنند. مهم ترین امتیازی که این نوع سیستم بانکداری برای پولشویان دارد احراز هویت مشتری است چرا که در بانکداری برخط مشکل می توان هویت مشتری را احراز و اطلاعات را ثبت و نگهداری کرد و یا تراکنش های مشکوک را گزارش داد.

– استفاده از فناوری رمز نگاری و امضای دیجیتال :

 از مهم ترین فناوری هایی که در بانکداری الکترونیک برای بالابردن ضریب اطمینان به کار گرفته می شود استفاده از فناوری رمزنگاری و امضای دیجیتال است. فناوری رمزنگاری بدین شکل است که محتوا را به شکل نامفهوم تبدیل کرده و باید عملیات رمزگشایی انجام شود تا  به حالت اولیه برگردد. همین امر موجبات پدیده پولشویی را به جهت محرمانه و ناشناس ماندن این نوع مبادلات را گسترش می دهد.

– استفاده از عاملین پولشویی :

در اغلب موارد پولشویان برای انجام فرآیند پولشویی از اشخاص حقیقی یا حقوقی که در ظاهر وجه قانونی دارند و به پولشویان در پولشویی کمک می کنند برای پوشش دادن به فعالیت مجرمانه  استفاده می کنند.

در ادامه بخوانید : پول شویی و راه کار های مقابله با آن 

برای مشاوره با وکیل مربوط به جرایم پولی و بانکی با شماره ۹۴۱۰ ۶۰۸ ۰۹۱۲ تماس حاصل نمایید.

گرداورنده : حقوق خوانِ معراج ، خانم حدیثه شهاب

[۱] . امضای دیجیتال عبارت است از « داده ای که به یک پیام پیوست شده به نحوی که گیرنده بتواند هویت منبع و صحت و جامعیت پیام را احراز کند. »

برچسب ها

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن