مقالات حقوقی

انحلال قراردادها

انحلال به معنی برهم زدن قرارداد و جلوگیری از ادامه و تداوم عقد و قرارداد است. با انحلال قرارداد اعتبار و اثر حقوقی قرارداد از بین می رود. موارد انحلال قراردادها عبارتند از فسخ و انفساخ و تفاسخ که با به وجود آمدن علت و دلیل طرفین تصمیم به انحلال عقد و قرارداد می گیرند.

بهتر است بخوانید : شرایط صحت عقد 

موارد انحلال قراردادها :

انحلال قراردادها به وسیله تفاسخ : تفاسخ یا اقاله تراضی یا توافق دو یا چند نفر بر زوال و انحلال آثار قراردادها است که بعد از معامله طرفین می توانند به تراضی عقد را اقاله یا تفاسخ کنند. مواد ۲۸۳ الی ۲۸۸ قانون مدنی به این امر اختصاص دارد.

ویژگی های اقاله :

– اقاله مخصوص عقود لازم است ، لذا در عقود جایز راه ندارد چرا که در عقود جایز طرفین می توانند هرزمان که بخواهند عقد را فسخ کنند.

– اقاله مختص عقد است و در ایقاعات راه ندارد، چرا که ایقاع به یک اراده به وجود می آید در حالی که در اقاله تراضی دو اراده لازم است.

– در اقاله هر دو طرف قرارداد باید اهلیت تصرف در اموال خود را داشته باشند لذا اقاله توسط افراد صغیر و مجنون و سفیه صحیح نمی باشد.

احکام اقاله :

– موضوع اقاله ممکن است به تمتم معامله واقع شود یا فقط به قسمتی از آن اما لازم است که بین هر دو طرف معلوم و معین باشد.

– تلف یکی از عوضین ( ثمن یا موضوع مورد معامله ) مانع اقاله نیست و در این صورت به جای آن چیزی که تلف شده است مثل یا قیمت آن داده می شود. فقط باید توجه داشت قیمت مال تلف شده به نرخ روز اقاله محاسبه می شود نه قیمت روز عقد

– نمائات و منافع منفصله که از زمان عقد تا زمان اقاله در مورد معامله احداث می شود متعلق به کسی است که به واسطه عقد مالک شده اما نمائات متصله متعلق به شخصی است که در نتیجه اقاله مالک می شود و اگر مالک بعد از عقد در مورد معامله تصرفاتی کند که موجب ازدیاد قیمت آن شود، در حین اقاله به مقدار قیمتی که به سبب عمل او زیاد شده است مستحق خواهد شد.

انحلال قراردادها به وسیله فسخ :

انحلال قراردادها به اراده یکی از طرفین قراردد یا شخص ثالث به موجب قانون را فسخ گویند. خیارات ذکر شده در ماده ۳۹۶ قانون مدنی جزء مواردی هستند که به موجب قانون موجب فسخ عقد و قرارداد می شوند.

– به موجب ماده ۳۹۷ قانون مدنی هریک از متبایعین بعد از عقد و در مجلس یعنی پیش از اینکه از یکدیگر جدا شوند و مادام که متفرق نشده اند اختیار فسخ معامله را دارند.

– براساس ماده ۳۹۸ قانون مدنی اگر مبیع یا ثمن ( عوضین معامله ) حیوان معین و زنده باشد مشتری تا سه روز از زمان عقد اختیار فسخ معامله را خواهد داشت.

– در عقد بیع ممکن است اختیار فسخ معامله در مدتی معین برای بایع یا مشتری یا هردو یا شخص خارجی وجود داشته باشد. و چنانچه این مدت زمان استفاده از این اختیار در عقد تعیین نشده باشد به جهت مجهول بودن شرط و در پی آن جهل به عوضین عق و شرط هر دو باطل خواهد بود.

– فروشنده می تواند به دلیل تأخیر مشتری در پرداخت ثمن در صورتی که بین متبایعین اجلی برای تأدیه ثمن یا تسلیم مبیع معین نشده باشد و سه روز هم از تاریخ بیع گذشته باشد، معامله را فسخ کند.

– چنانچه شخص مالی را ندیده باشد و فقط آن را به وصف بخرد و پس از رویت متوجه شود مال دارای اوصاف ذکر شده نیست می تواند بیع را فسخ کند.

– هریک از متعاملین که در معامله هنگام داد و ستد تفاوت فاحشی بین ارزش مال مورد معامله و بهایی که میخواهد بپردازد ببیند می تاند بعد از علم به غبن و زیانی که از این معامله میبرد، معامله را فسخ نماید.

– اگر مبیع معیوب بوده و بعد از معامله مشتری به عیب مبیع پی ببرد اختیار فسخ معامله را خواهد داشت شروط بر اینکه مشتری مال را به دیگری انتقال نداده یا مال را تلف نکرده یا تغییری در مبیع ایجاد نکرده و بعد از قبض عیب دیگری در آن ایجاد نکرده باشد.

– هرنوع عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود سبب ایجاد حق فسخ برای هریک از متبایعین می شود.

– در عقد بیع هرگاه مبیع یا ثمن قابل تجزیه باشند و قسمتی از مبیع به جهتی از جهات باطل باشد مشتری اختیار فسخ بیع را خواهد داشت.

انحلال قرارداد به وسیله انفساخ :

انحلال قهری عقد بدون دخالت اراده و به حکم صریح قانون یا شرط فاسخ را انفساخ گویند. شرط فاسخ انحلال قراردادها به اراده طرفین عقد است اما اراده اشخاص در انفساخ قراردادها به حکم قانون نقشی نداشته و قرارداد به حکم صریح قانون فسخ می شود. مانند موضوع ماده ۳۸۷ قانون مدنی[۱].

در ادامه بخوانید : سقوط تعهدات 

گردآورنده : حقوق خوانِ معراج ، خانم حدیثه شهاب 

برای درخواست وکیل در تهران با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید.

 

 

[۱] . اگر مبیع قبل از تسلیم بدون تقصیرو اهمال از طرف بایع تلف شود بیع منفسخ و ثمن باید به مشتری مسترد گردد مگر اینکه بایع برای تسلیم به حاکم یا قائم مقام او رجوع نموده باشد که در این صورت تلف از مال مشتری خواهد بود.

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن
بستن