ارث و انحصار وراثت

ارث چیست ؟

ارث چیست ؟

ارث در معنا لغوی یعنی میراث ، میراث یعنی ما ترک ، ما ترک یعنی آنچه که میت ترک کرده ؛ اموال به جا مانده از متوفی !

ارث در اصطلاح حقوق یعنی انتقال قهری اموال و حقوق مالی میت به وراث!

  • وراثت حکم قانون می باشد و نه رابطه قراردادی ؛ بدین معنا که شخصی از دنیا می رود ، متوفی محسوب می شود و اموال وی قهراً به حکم قانون به وراث می رسد .
  • میزان سهم الارث وراث هم به حکم قانون می باشد و نه به اراده مورث!
  • وصیت تقسیم ماترک نیست ، هر کسی در لحظه فوت اموالی دارد و اززاین ما ترک یک سوم را می توان وصیت کرد و دو سوم ارث می شود.
  • در ارث ملاک ما ؛ دارائی های حین الفوت است .
 ⇐جهت مشاهده مطلب موانع ارث اینجا کلیک کنید⇒ 

موجبات ارث : یُوجب الارثُ النَسب و السَبب

موجب ارث یعنی منشاء استحقاق وارث به ارث بردن از مورث !

موجب ارث طبق ماده ۸۶۱ قانون مدنی ؛ ۲ نوع می باشد :  ۱/ نسب                 ۲/ سبب

نسب : اتصال شخصی به دیگری به وسیله ولادت ؛ مثل : رابطه فرزند با مادر یا پدر و…

منظور از نسب در باب ارث : نسب مشروع است یا در حکم نسب مشروع !

نسب نا مشروع یعنی ناشی از زنا که در این صورت نه ارث می برد و نه ارث می گذارد.

سبب : سبب در فقه ۴ نوع می باشد :

  1. ولاء عتق (آزادی ) :اگر شخصی برده باشد و وراث نسبی نداشته باشد ولی مولایش وی را آزاد کرده باشد ؛ مولای برده وارث وی محسوب می شود.
  2. ولاء ضمان جریره : بصورت قراردادی می باشد در قالب بیمه مسئولیت مدنی بدین صورت که اگر یکی از طرف قرارداد فعلی صادر شد که ضرر بار است ؛ جبران خسارت با وی می باشد .

در این حالت در باب ارث اگر هر کدام از طرفین وراث نسبی نداشتند و ولاء عتق هم نبود؛ ضامن جریره ارث می برد.

  1. ولاء امامت : اگر کسی فوت می کرد ؛ ولاء عتق نداشت – وراث نسبی نداشت – ولاء ضمان جریره نداشت ارث وی به امام می رسید.

*در زمان حال (غیبت امام) ارث به صندوق بیت المال مسلمیت یعنی خزانه عمومی بانک مرکزی می رسد (ماده ۸۶۶قانون مدنی)

  1. زوجیت : سبب زوجیت تنها عقد دائم را شامل می شود و در عقد موقت ارث بری بین زوجین وجود ندارد.
جهت مشاهده مطلب 😳شرایط محروم کردن از ارث😳 اینجا کلیک کنید ⇔

 

طبقات وراث نسبی بطور اجمالی:

بین مورث با وارث باید موجب ارث وجود داشته باشد و اگر در بین نباشد ، وراثت معنا ندارد.

به استناد ماده ۸۶۲ قانون مدنی ، خویشاوندان نسبی در ارث بری به ۳ طبقه تقسیم می شوند ؛ با وجود شخصی در طبقه اول ولو درجه های دورتر  به علت قاعده اقربیت (ماده ۸۶۲ قانون مدنی) طبفه دوم ارث نمی برند.

هر طبقه مشتمل بر درجاتی است ؛ درجه مؤخر با وجود درجه مقدم هیچگاه ارث نمی برد ؛ بطور مثال با وجود فرزند متوفی ، نوه هیچ گاه ارث نمی برد.

طبقه اول : والدین متوفی + اولاد متوفی

طبقه دوم : اجداد میت (چه پدری و چه مادری) + اخوه میت و اولاد اخوه

طبقه سوم : اعمام متوفی +اخوال +اولادشون

  • هر خویشاوندی از میت ، وارث محسوب نمی شود و ارث نمی برد ؛ بطور مثال : با وجود خویشاوندان طبقه اول ، خویشاوندان دیگر ارث نمی برند.
⇐پیشنهاد می کنیم جهت مشاهده  مقاله قانون ارث در ایران اینجا کلیک کنید⇒ 

اجتماع مؤجبات متعدد وراثت در شخص واحد:

الف ) اجتماع مؤجبات نسبی و سببی :

گاهی ممکن است پیش آید که یک شخص هر دو عنوان سبب و نسب راداشته باشد ؛ به عبارت دیگر ؛ هر دو عنوان مؤجب ارث را داشته باشد .

مثال : دختر خاله متوفی ، همسر متوفی هم می باشد : یک ارث از باب زوجیت ارث می برد و یک ارث هم اگر نوبت به طبقه سوم درجه دوم برسد ، ارث می برد.

ب ) اجتماع مؤجبات نسبی و نسبی : گاهی ممکنه پیش آید که یک شخص با متوفی از ۲ طرف نسب داشته باشد ؛ این مورد به ۲ صورت قابل تصور می باشد :

فرض اول : گاهی یک عنوان سبب مقدم تر از عنوان دیگر است ؛ مثال : برادر متوفی ، پسر خاله او هم هست ، در این حالت عنوان برادری از عنوان پسر خاله مقدم تر و نزدیک تر است و طبق قاعده اقربیت به عنوان برادر میث ارث می برد نه به عنوان پسر خاله .

فرض دوم : گاهی دو عنوان نسبی وجود دارد و هر ۲ هم نسبت به متوفی هم رتبه هستند ؛ مثال : علی پسر عمو و دختر خاله دارد که این دو باهم ازدواج می کنند و از اینها فرزندی متولد می شود به نام سعید ؛ در فرضی که علی فوت کند و تنها خویشاوند وی سعید باشد ؛ سعید چگونه ارث می برد ؟! در این فرض سعید هم نوه خاله و هم نوه عمو علی محسوب می شود و درجه ارث بری با هم برابری می کند ؛ در این حالت سعید از هر دو عنوان ارث می برد.

مقاله ای از :حقوق خوان معراج سعیده قویدل

برای کسب مشاوره با وکلای ارث  با وکلای رهنمای معراج به شماره ۹۴۱۰-۶۰۸-۰۹۱۲ و ۴۰ ۷۹ ۹۱ ۲۵ – ۰۲۱ تماس بگیرید.

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن