مقالات حقوقی

اجاره اشخاص

در عقد اجاره مالک مال منافع مال خود را در قبال دریافت پول در زمان معین در اختیار دیگری می گذارد. قانون مدنی در ماده ۴۶۶ در تعریف عقد اجاره می گوید، اجاره عقدی است که به موجب آن مستأجر به صورت موقتی و در ازای مال الاجاره مالک منافع عین مستأجره می شود، اجاره دهنده را موجر و اجاره کننده را مستأجر و مورد اجاره را عین مستأجره نام گذاری کرده اند. مورد اجاره به حکم ماده ۴۶۷ قانون مدنی ممکن است اشیاء و املاک، حیوان یا انسان باشد. در پژوهش های پیشین درباره اجاره اشیا و اجاره حیوان توضیحاتی ارائه دادیم و هم اکنون به بیان موارد مهم و کاربردی در عقد اجاره اشخاص خواهیم پرداخت. به موجب کاده ۵۱۲ قانون مدنی : « در اجاره اشخاص کسی که اجاره می‌کند مستأجر و کسی که مورد اجاره واقع می‌شود اجیر و مال الاجاره اجرت نامیده می‌شود. »

اجاره اشخاص در قانون مدنی به دو فقره ۱) اجاره خدمه و کارگر -۲) اجاره متصدیان حمل و نقل تقسیم شده است. البته می توان گفت با تصویب قانون اهدای جنین به زوجین نابارور در سال ۱۳۸۲ (اجاره زن برای پرورش نطفه تلقیح شده) نیز در زمره اقسام اجاره اشخاص قرار میگیرد، قانون مذکور در چهار ماده پیش بینی شده و به طور ضمنی پرورش جنین حاصل از زوجین مشروع را در رحم بانوی دیگر جایز دانسته است.

بهتر است بخوانید : عقد اجاره 

لازم به توضیح است که با جدا شدن حقوق کار از قانون مدنی بخش مهمی از اجاره اشخاص به ویژه در خصوص رابطه بین کارگر و کارفرما تابع قانون کار مصوب ۱۳۶۹ می باشد و فقط در مواردی که قانون کار ساکت بوده و یا قواعد موجود در آن با قانون مدنی یا سایر قوانین در تعارض است باید به قانون مدنی رجوع کرد.

شرایط صحت عقد اجاره اشخاص :

* اهلیت اجیر :

در اجاره‌ اشخاص طرفین عقد باید بالغ، عاقل و رشید باشند. لذا مجنون دائمی[۱] و صغیر غیر ممیز نمی توانند به عنوان اجیر انتخاب شوند، سفیه و صغیر ممیز در صورتی می توانند به عنوان اجیر معین شوند که ولی اجیر شدن آن ها را اجازه داده و مغایرتی با قانون کار نداشته باشد.

* تعیین منفعت :

از آن جایی که عقد اجاره از عقود معوض است لذا در عقد اجاره اشخاص منفعت که یکی از عوضین است باید معین باشد. تعیین منافع به دو صورت امکان پذیر است :

– مدتی که اجیر باید کار کند  لازم است معلوم باشد در غیر این صورت اجاره به علت مجهول بودن یکی از عوضین باطل است چرا که اجیر شدن به مدت دائمی نوعی سلب آزادی بوده که مطابق ماده ۹۶۰ قانون مدنی[۲] ممنوع است. از این رو در قراردادهایی که مدت اجاره در آن تعیین نشده است به حکم ماده ۵۱۵ قانون مدنی که اشعار می دارد : « اگر کسی بدون تعیین انتهای مدت اجیر شود، مدت اجاره محدود خواهد بود به مدتی که مزد از قرار آن معین شده است. بنابراین اگر مزد اجیر ازقرار روز یا هفته یا ماه یا سالی فلان مبلغ معین شده باشد، مدت اجاره محدود به یک روز یا یک هفته یا یک ماه یا یک سال خواهد بود و پس از انقضاء مدت مذبور اجاره برطرف می‌شود ولی اگر پس از انقضاء مدت اجیر به خدمت خود ادامه دهد و موجر او را نگه دارد، اجیر نیز با رضایت به همان شرایطی که در زمان اجاره بین او و موجر معین بود مستحق اجرت خواهد بود. » عمل می شود.

– کاری که اجیر باید انجام دهد لازم است معین باشد.

تعیین اجرت[۳] :

در عقد اجاره اجرت باید معین و معلوم باشد.

تعهدات اجیر و مستأجر در مقابل یکدیگر :

* تعهدات اجیر در مقابل مستأجر :

– اجرای کار مورد تعهد

– تسلیم موضوع تعهد در مهلت تعیین شده

– حفظ کالا تا زمان تهویل به مستأجر ( اجیر موظف است از کالایی که برای مستأجر ساخته تا زمان تحویل به او حفظ و نگهداری کند و در صورتی که به سبب تعدی یا تفریط اجیر کالا آسیبی ببیند، اجیر ضامن خواهد بود. )

* تعهدات مستأجر در مقابل اجیر :

– قبض کالا پس از انجام کار ( مستأجر باید کالایی را که به اجیر دستور ساخت آن را داده در زمان معین تحویل بگیرد و چنانچه از تحویل کالا امتناع ورزد، اجیر می تواند علاوه بر سپردن کالا به صندوق دادگستری، مطالبه اجرت نیز نماید. )

– پرداخت اجرت پس از انجام کار اجیر

در ادامه بخوانید : موارد قابل توجه در قراردادهای اجاره 

حقوق خوانِ معراج ، خانم حدیثه شهاب

برای درخواست وکیل در تهران  با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۰۸۹۴۱۰ تماس حاصل نمایید.

[۱] . مجنون ادواری بر خلاف مجنون دائمی می تواند در زمان افاقه به عنوان اجیر انتخاب شود.

[۲] . «هیچ کس نمی تواند از خود سلب حریت کند و یا در حدودی که مخالف قوانین و یا احلاق حسنه باشد از استفاده از حریت خود صرف نظر نماید.»

[۳] . اجرت مالی است که مستأجر در عوض ماری که اجیر انجام می دهد به وی می پردازد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن